Tuesday, November 16, 2021

भुइँ कुहिरो र पैयूँ फूल


 


भुइँ कुइरो फुलेर बस्ती ढकमक्क फुलेको छ

कुहिरोभित्र उस्तै मोहक देखिएका  छन् 

पैँयुका गुलाबी बोटहरु

ठुलो रुखमा फुलेका स साना फूलहरु 

शीत सँगै झरिरहेछन् मेरो हत्केलामा

यसरी चिसो फूलको स्पर्शले 

मलाई पुलकित बनाइदिन्छ र 

एकाएक तिमीलाई खोज्न थाल्छु


तिमी यिनै पैँयुका फूलहरुझैँ 

एक याम आयौ

र अलप भएर गयौ भुइँ कुहिरो जस्तै 

न बाँधेर राख्न सकेँ 

न सजाउन सकेँ 

भुल या भ्रम पो थियौ कि 

कहिल्यै खोतल्न चाहिनँ

बस् मिठो अनुभूति नमिठो गरि निलिरहेँ


तिमी आउनु ,जानू या हराउनुमा 

कुनै गुनासो गरिनँ

किनकि तिमी नियोजित आएका थिएनौ 

र योजना बनाएर गएका पनि होइनौ 

नियति यति बलियो भएर रह्यो कि

तिमीसँग अर्को यामको 

याचना गर्न पनि सकिनँ


जहाँ छौ ,

तिम्रो संघारमा खुसीको घाम उदाओस्

घाम त यहाँ पनि उदाएको छ 

सँगसँगै उदाएको तिम्रो चिसा यादहरुले

आँसुको बुँद ओभाउन दिएनन् 

र म भिजेको पुतली भएँ

उड्न सकिनँ !!


Wednesday, October 27, 2021

देउता र मान्छे



एउटा आदिम युग थियो 

जहाँ देवताहरु मान्छे बनाउँथे 

र एउटा यो युग जन्मियो

जहाँ मान्छे स्वयम् देवता बनाउँछ 

म अल्मलिन्छु 

मेरो अल्पज्ञान अल्मलिन्छ 

देवताले मान्छे बनायो 

या मान्छेले देवता ? 


मैले गर्भमै चिनेको हुँ 

आमाले ढोग्दै हिँडेका ढुंगा ढुंगामा कुँदिएका 

प्रतिमाहरुमा उतारिएका 

भिमकाय, जादुमय ,तिलस्मी ,रहस्यमय

अजंगका , चटक्कका भगवानका स्वरुपहरु

तुलसीमा ,पारिजातमा, पिपलमा 

अनि जूनको छातिमा बसेको

कालो दागमा भएको भगवानलाई पनि 


मलाई अझै याद छ 

आमाको पिठ्युँमा पछ्यौराले बेरिएर 

ठहिँटी ,हनुमानढोका ,गणेस्थान,भद्रकाली 

पशुपति र स्वयम्भूका कति हो कति 

भगवानको घर घुमेको

कति कति पटक

मन्दिरको घण्टामा ठोकिएर लडेको

कति कति पटक 

पाइलैपिच्छे पुजिएका ढुंगाको टीका 

निधारमा दल्न नपाएर लडिबुडि गरेको

र पनि 

केही यादहरु ,केही सम्झनाहरु 

सतहमा लागेको घाउको खत जस्तै 

मेटिएर जाँदा रहेछन् , विस्तारै …


म पुज्छु ढुंगा ,

त्यहाँ देवता भए पनि नभए पनि 

म झुकाउँछु शीर

ढुंगाले आशिर्वाद दिए पनि नदिए पनि

ढुंगामा अनुबन्ध गरेर 

लाटो बनाइएको देवता

न बोल्छ न विष वमन गर्छ

मलाई यहि विशेषता विशेष लाग्छ

र लाग्छ आमाको श्रद्धामा विश्वास 

नबोलोस् कहिल्यै 

नखोलोस् सत्य 

लुकाइरहोस् रहस्यको गर्भमा 

म पुज्छु ढुंगा 

त्यहाँ देवता भए पनि नभए पनि 

म झुकाउँछु शीर

ढुंगाले आशिर्वाद दिए पनि नदिए पनि !!




ब्ल्याक होल





वर्षौपछि भेटिएको उसले मेरा आँखाहरु बाट उसका आँखाहरु हटाएर भन्यो " साला आइमाईहरु ब्ल्याक होल रहेछन् , मेरो जीवनको मान सम्मान, पद प्रतिष्ठा पैसा सबै सबै त्यहि प्रेमको ब्ल्याक होलमा गुमनाम भो"

मैले उसको आँखामा आँखा अड्याउने कोसिस गरेर भनेँ " प्रेम होइन यौन भन , प्रेमले कसैलाई लुट्दैन ,रित्याउँदैन ।" 

मुर्मुरिएर ऊ पड्क्यो," यो प्रेम किन स्त्री जाति सँगै हुन्छ ?"

मैले हाँसो थेग्न सकिनँ …………

वरपरका मान्छेहरु हामी तिर केन्द्रित भइसकेछन् ।

एकछिन पछि मौनता चिर्दै मैले भनेँ " म को हुँ ?" 

ऊ अकमक्क पर्यो र भन्यो "किन सोधेको ?"

"भनन म को हुँ ?"

"सजल"

"मात्रै "

ऊ बोलेन । 

" प्रेम थिएन र हाम्रो ?"

यौन सम्बन्ध नभएको हो त ?"

"भन के के गुमायौ तिमीले मबाट ?" 

पद ? 

प्रतिष्ठा ? 

पेशा ? 

पावर ? 

पैसा ? 

के गुमायौ ? 

प्रेमको ब्ल्याक होलमा मात्रै मन फस्छ र हराउँछ डियर ,भौतिक कुराहरु होइन ।"


जीवन




 एकाएक बदलिएको मौसम 

र मान्छेको मनसँग

म थाकिसकेँ 

प्रश्न गर्दागर्दै 

र जवाफ खोज्दा खोज्दै

सबै प्रश्न जायज हुँदैनन् 

र हुँदैनन् सबै जवाफहरु सत्य 

म प्रश्नहरुभन्दा पर……

जवाफहरु भन्दा पहिले 

खोज्नेछु आफ्नै मन

र लगाउनेछु लगाम

नजाओस् उडेर कतै 

चुँडिएको चङ्गा जस्तो मनमौजी भएर 

हावाको वेगसँगै अपरिचित रुखको हाँगामा

बेवारिसे भएर तुन्द्रुङ्ग झुण्डिन

जसरी तिमीमा अल्झेर 

न भुइँको न रुखको भएको छ जीवन !!

उपहार




 मसँग पनि छन् 

पिडाका पहाड

बोकी नसक्नु पीरको भारी 

सहि नसक्नु ,खपि नसक्नु 

दुखाइका आर्तनादहरु 

अलिकति ईष्र्याले साँघुरिएका अनुहार 

अलिकति अहमताले तन्किएका छातिहरु 

खुचिङ 

बल्ल खाइस् भन्नेहरुको हुलमा 

फेरि पनि एक्लै छोड्यौ 

र छन् एक्लोपन 

र उदासिका सुस्केराहरु

बस्  छैन त केवल

क्लोनाजका ट्याबलेटहरुमा किनिएको 

कृत्रिम निन्द्रा 

र म वेचैन छु यसरी 

मलाई मेरो वेचैनीसँग गुनासो छैन

यो त तिमीले दिएको 

अमिट उपहार हो मेरो !!

मातृ सुख

 



होश सम्हाल्न सक्ने भए देखि लोग्नेमान्छेले महिलामाथि गर्ने कुनै पनि व्यवहार प्रेमपूर्ण देखिनँ, यतिसम्म कि मेरो चाहना विपरीत बुबा आमाको इज्जत राखिदिनको लागि आफुलाई विवाहको मण्डपमा बलि चढाएँ  । 

गाउँभरिका पुरुषहरु कि त तासको खालमा भेटिन्थे कि जाँडको तालमा । घरका आमा श्रीमतीले पालेका लैना गाई भैँसीको दूध बेचेको पैसाले न घरका रङ्ग फेरिन्थ्यो न कहिल्यै नुनतेल नै आइपुग्थ्यो ,तैपनि दुख गर्ने दिदी ,भाउजुहरु प्रति सहानुभूति पोख्नु बाहेक म आँसु पुछिदिन सक्दैनथेँ । दिनै जस्तो आँखाको डिलमुनि निलो दागमा भेटिने उजेली भाउजुको अनुहार कहिल्यै उज्यालो देखिनँ । यस्तै पीडामा पहेँलिएका महिलाको दैनिकीले मलाई विवाहको रहर पलाएन । मभन्दा मुनिका तीन बहिनी बिकाउन पनि मैले बिहे गरिदिनु थियोे , उमेर र रोगले जीर्ण बुबाको मलाई आफ्नै हातले यो घरबाट अन्माउने ईच्छा मैले मार्न सकिनँ र आफ्नै ईच्छाको दागबत्ती दिएँ । जाँडे र जुवाडे लोग्नेमान्छे मात्रै देखेको मेरो मस्तिष्कमा पुरुषको परिचय नै त्यत्ति त बनेको थियो ,,सोचेँ जिन्दगी लामो हुने भयो ।

एक किसिमको अत्यास भरिएको थियो मनमा, मलाई केटो हेर्नु के थियो र, हेरे पनि मन परेन भन्ने हक थिएन ।हेरिनँ, देख्ने साथी संगीले भने "तिमीलाई सुहाउँदो छ, राम्रो …………यति राम्रो पोइ त यसपालि कसैलाई परेको छैन " ।

"हेर्दा राम्रो भएर हुन्छ र ,ताल उहि त हो नि सबैको " अर्की शंका बोल्छे । 

हो ,ऊ राम्रो रहेछ

सबैभन्दा ठुलो उपलब्धि ऊ जाँड छुँदैन थियो , तास खेल्दैन थियो अनि रण्डिबाजी उसको विषय थिएन ।

एक प्रकारले नसोचेको लोग्ने परेको हो , जिन्दगी छोटो जस्तो लाग्न थाल्यो ।


समय बित्दै गयो , म असलमा असल लोग्ने पाएर पनि खुसी हुन सकिनँ ,म आमा भइनँ ,म पूर्ण नारी हुन पाइनँ, एकै साल बिहे गरेका साथीका छोराछोरी स्कुल पढ्छन् ।बहिनीका छोराछोरी हुर्किसके । उनीहरुका लोग्ने जाति छैनन् , दुखले हाडछाला मात्रै भएका छन्, लोग्नेको झम्टाइ र पिटाइले खाएको पनि ज्यानमा लाग्दैन ।

राति अबेर आउँछन्  अगेनामा सेलाएको भात भन्दा बढि चिसा स्वास्नी गिजल्छन् र बिहान चिया नपाक्दै भट्टिको तातो तोङ्बा सुर्क्याउन पुग्छन् ।


उफ् मलाई ईर्ष्या लाग्छ ,जँड्याहा लोग्नेको, कमसेकम मातृसुख त दिएको छ ।

तिमी


 स- साना कुराहरुमा खुसी हुन सिकेँ - तिमीसँग

स- साना कुराहरुमा दुख्न सिकेँ - तिमीसँगै 

अकारण रिसाउन सिकेँ स साना कुरामा 

र फकाउन सिकेँ तिमीले जस्तै 

जब तिमी 

ठूलो चोट दिएर गयौ 

सम्हालि नसक्नु पीडा दिएर गयौ 

सकिनँ तिमी जस्तो हुन

सकिनँ तिमी जस्तै खुसी हुन

र सकिनँ मेट्न

तिम्रो नाउँमा लागेको दाग

अनमोल छ मलाई तिम्रो उपहार

कुनै समय यहि बाटो भएर फर्कियौ भने

दुनियाँको प्रहारले थिलथिलो भएको 

आफ्नै प्रेम सम्झेर 

नचुकचुकाउनू तिमी !!

प्रेमVsसिन्दुर


 तिम्रो नामको सिन्दुर कुर्दाकुर्दै 

मेरो सिउँदोको उमेर बित्यो 

तिम्रो नामको पोते पर्खँदापर्खँदै

पोतेको झुत्तोले पिङ खेल्ने 

वक्षको बैँस सकियो 

तिमीले पहिराइदिए मात्रै

तिम्रो हुन पाउने

तिमीले भित्राइदिए मात्रै 

तिम्रो घरकि हुने ??

महोदय, 

भनन ,म तिमीलाई मेरो बनाउन के पहिराऊँ

कहिलेसम्म गरुँ प्रतीक्षा 

चिम्टी सिन्दुरको ?

चाहन्छौ नि तिमी ,

प्रेमले छोओस् , आलिंगनमा बाँधोस् 

समर्पणले भरिएर पोखियोस् 

र चाहन्छौ 

तिम्रो अनुकूलता पर्खिएर 

तिम्रो आवश्यकता पर्खिएर

तिम्रो अहम र आवेगको बलि भएर

तिम्रो बनुँ ………बनिरहुँ 

कहिलेकाहीँ त लाग्छ 

तिमीसँग जिस्कँदा जिस्कँदै 

आफुलाई अामा बनाऊँ

र तिमीलाई अपनाऊँ

आफ्नो रगतको प्रेमले

आफ्नो वीर्यको सम्मोहनले

तिमीलाई मेरो बनाओस् 

र मैले एक चिम्टी सिन्दुर कुरेर 

कपाल फुलाउन नपरोस् 

यो बच्चा तिम्रो हो भनेर

गर्न नपरोस् परिक्षण

लगाउन नपरोस् तिम्रा 

प्रेमिल पाखुरामा हतकडी 

तिमीलाई यसरी अपनाउन 

अझै कति शताब्दी प्रतीक्षा गरुँ प्रिय ??

Monday, September 6, 2021

बुवा

 नेपालीमा एउटा उक्ति छ " बाउसँग अनुहार मिल्ने छोरी अनि आमासँग अनुहार मिल्ने छोराहरु भाग्यमानी हुन्छन् ।" अनुहार मिल्दैमा भाग्यमानी हुने कुरामा विश्वास लाग्दैन । तर पनि सानो हुँदा खुब खुसी लाग्थ्यो बाउसँग मिलेको अनुहारले भाग्यमानी भईन्छ भनेर ……… खुसी त अहिले पनि लाग्छ ,आजसम्म बाउ आमाको काखमा खान पाइएको छ , बाउ आमाको आँगनमा खेल्न पाइएको छ । यो भन्दा ठुलो अर्को भाग्य पनि त के छ र संसारमा ।  

म जन्मेर यत्रो हुन्जेल बुवा बिमार भएर अस्पताल भर्ना हुन परेको थिएन । पोहोर साल बुवा साह्रै बिरामी हुनुभयो । यो मेरो परिवारको लागि ठुलो खड्गो थियो र कट्यो पनि । पहिलोपटक बुवा बिरामी हुँदा अफिस जाँदा बाटोभरि रुँदै हिँडेको अहिले जस्तै लाग्छ । एउटा हातमा खाना बोकेको छु , अर्को हातमा झोला भरेको छु । लक डाउन ग्रस्त समयमा अस्पताल पुर्याउनै पो नसक्ने हुँ कि , उपचार गराउन नै पो नभ्याउने हुँ कि भनेर यति आँतिन्थेँ कि आफ्नै रक्तसंचार गडबढ भएर पटकपटक भाउन्न हुन्थेँ । 


जे हुन्छ राम्रैको लागि हुन्छ भन्छन् ,हो जस्तो पनि लाग्छ । बुवा बिरामी हुँदा बुवालाई त गाह्रो भयो नै दिनरात ,झरि बादल नभनेर सहयोग गर्ने दाइहरुलाई पनि गाह्राे भयो । अफिसमा मेरो जिम्मेवारी लिएर बुवाको उपचारका लागि मलाई सजिलो बनाइदिने सहपाठी सहकर्मीहरुलाई पनि गाह्राे भयो । तर यो समयले बाउ छोरीको सम्बन्धलाई यति आत्मिक बनाइदियो कि ठुली भएपछि पहिलोपटक बुवाको हातको सिरानी हालेर निदाउन पाएँ । बुवाको अपरेसन सफल भएपछि भर्ना भएदेखी हाम्रो साथ नछोडेकी बहिनी सबु घर गई । जतिखेरै सुत्नु परेर बुवालाई झर्को लाग्थ्यो अनि म डाटा किनेर भुन्टि र कान्छी सिरियल देखाइदिन्थेँ । कहिले दुवै जना हाँस्थ्यौ कहिले दुवै भावुक हुन्थ्यौँ । मैले धेरै पटक बुवाका आँखाका कुनाहरु रसाएको देखेको छु , सायद त्यहि भावुकता मभित्र पनि सरेको हुनुपर्छ । सानो चोटले पनि धेरै दुखाउँछ । प्राय बेलुका बुवा निदाउनु हुन्न थियोे र म बुवा ननिदाए सम्म निदाउन सक्दैन थिएँ । घरि अक्सिजन चेक गर्थेँ घरि हर्ट विट हेर्थेँ । दिउँसो चाहिँ बेडमा टाउको राखेर घोप्टिन्थेँ अनि बुवाले हातको सिरानी लगाइदिनु हुन्थ्यो । म अर्ध निन्द्रामा हुन्थेँ । बुवा मलाई सानी बच्चीलाई जस्तो मेरो कपाल मिलाईदिरहनु भएको हुन्थ्यो । 


बुवाको मनमौजि बानीले गर्दा लाग्थ्यो ,बुवा हामीलाई मायै गर्नुहुन्न अनि बुवालाई पनि लाग्दो हो छोरीहरु आफ्नै पारामा छन् । होइन रहेछ , म बुवालाई आमालाई भन्दा बढि माया गर्दो रहेछु । किनकि ममि धेरैपटक बिरामी हुँदा पनि म यसरी भक्कानिएर रोएको थिइनँ । अफिसमा सि सि क्यामेरा अफ गरेर ढोका थुनेर रुन्थेँ ,ठुलो साउन्डमा टिभि अन गरेर । बाहिरको मान्छेले नसुनुन् भनेर ……… ती दिन सम्झेर आज पनि आँतै जिरिङ्ग हुन्छ । त्यति बेलै थाहा पाएँ बुवा संसार जालिम छ भनेर।  अप्ठ्यारोमा पारेर मान्छेहरुले कसरी पछाडिबाट छुरा धस्छन् भनेर …… चाहेर पनि बिर्सन सक्दिन ती दिनका गोमन साँपहरुलाई जसले मेरो आलो घाउमा नुनचुक छरिरहे,डसिरहे……… र मैले ऐया पनि भन्न पाइन । 

सन्तानलाई सम्पत्ति ठान्ने मेरो महान बा , सन्तानको खुसीलाई स्वर्ग ठान्ने मेरो आदर्श बा । सबैभन्दा ठुलो कुरा आफ्नो मर्जीको मालिक हुन सिकेको छु बुवा हजुरबाट , ढुक्क हुनुस् हजुरको छोरीको जिन्दगीमा कोही हस्तक्षेप गर्न आउन सक्ने छैनन् ।


Sunday, August 29, 2021

सुन्दरताको विज्ञापन

 


महिला सशक्तीकरण र समताका बहस भइरहँदा हिजो र आजको समाज व्यवस्था र सामाजिक आचरणहरुमा आमूल परिवर्तन नआएको होइन । जैविक रुपमा महिला र पुरुषको संरचना फरक छ । प्रकृतिले जुन चीज महिलालाई दिएको छ त्यो पुरुषलाई दिएको छैन र जुन कुरा पुरुषलाई दिएको छ त्यो महिलालाई दिएको छैन । आफुसँग नभएका कुराहरुसँग सहकार्य गर्नुपर्ने भएर नै महिला र पुरुषको सम्बन्ध शारीरिक ,मानसिक र सामाजिक  रुपमा पनि आदिम युगदेखि अनित्य रहिआएको छ ।  महिला र पुरुषको प्राकृतिक आकर्षणले शारीरिक सम्बन्ध मात्रै हुन्थ्यो र त्यसमा भावनात्मक संवेगले काम गर्दैन थियो भने यो सृष्टि चक्र यहाँसम्म आइपुग्ने नै थिएन । तर ……… आधुनिक समाजमा भावनात्मक उर्जा सकिँदै गयो र अहंकारको जालो फैलँदै जान थालेको छ ।

आधुनिकता र स्वतन्त्रताका नाममा चर्का चर्का बहस गर्ने कोटीका महिलावृन्दहरु एक लाइकका लागि विज्ञापनको प्रसाधन बनिदिन्छन् । के महिलाले अझै पनि शारीरिक सुन्दरताका लागि प्रतिस्पर्धा गरिरहने हो  ? के महिलासँग वैचारिक बहसमा उत्रन तर्क छैन ,क्षमता छैन ? राज्यसँग आरक्षणको लागि कहिलेसम्म कोटा मागिरहने ? हाम्रो क्षमताले हामीले उच्च स्थान प्राप्त गर्न अझै कति पुस्ता पर्खिनु पर्छ ? 

उमेर पुगेपछि बिहे गरिदिनु पर्छ ,बच्चा जन्माइदिनु पर्छ ……… थोरैले रहरले वैवाहिक सुख हासिल गरेको हुन्छन् , अझ मातृ सुख त अनुभवहीन भइदिन्छ कामकाजी महिलाको । भुइँ नदेखिने पेट हुँदा पनि अफिस जानुपर्छ , फिल्ड हेर्नुपर्छ । त्यसमाथि लोग्नेको पसिनामा आहाल बसेका आइमाईहरुको वचन सुन्नुपर्छ " अब त पोइको कमाई खाएर बस्ने बेलामा कति लोभ गरेको पैसाको ? " हाय रे दुनियाँ आफ्नो परिश्रमको एक हजार पनि पोइले खटाएर दिएको दस हजारभन्दा कति मुल्यवान हुन्छ भन्ने अर्काको कमाइमा रजाइ गर्नेहरुले कसरी बुझुन् । 

बच्चा जन्मिएपछि ज्यान तङ्ग्रिन नपाउँदै जागिर जोगाउने दौडधुप सुरु हुन्छ । दिनभरि गान्निएका स्तन र भोकाएको शिशुको ब्यालेन्स मिल्दैन र सुरु हुन्छ फेरि अर्को तिक्तता ………

यस्तो समाजसँग संघर्ष गर्नुपर्ने हामीलाई चिन्ता चाहिँ लिपिस्टिकको कलर र क्रिमको क्वालिटीको हुन्छ । पहिरनका डिजाइन र श्रृङ्गार प्रसाधनको हुन्छ  ।  भित्रबाट सुन्दर र शिष्ट बनाउनको लागि पनि कुनै प्रोडक्ट हुन्थ्यो भने मलाई लाग्छ त्यहाँ कुनै महिलाको होडिङ बोर्ड बन्ने छैन । किनकि आजसम्म महिलाहरुलाई शारीरिक सुन्दरताकै घमण्ड छ र पुरुषले त्यसको भरपुर प्रयोग गरेको छ । यहाँ विज्ञापनमा सुन्दरता हुँदैन ,सुन्दरताको विज्ञापन हुन्छ । 

Monday, August 2, 2021

डायरी- विमर्श


 जिन्दगीले भोगेका धेरै कुराहरु डायरीमा उतार्न सकिन्न । हामी आफ्नो लागि कम र अरुको लागि धेरै होशियार भएर बाँच्ने कोसिस गर्छौं । आफुलाई के हुन्छ भन्दा बढि अरुले के सोच्छन् भन्ने कुराले हाम्रो दिमागमा यसरी जाल बुनेको हुन्छ कि चाहेर पनि त्यो जालो बाट हामी मुक्त हुन सक्दैनौं । मैले धेरै पटक आफ्नो डायरी च्यातेको छु र जलाएको छु । के मेरा दैनिकी त्यति लज्जास्पद थिए ? के मेरा अभिव्यक्ति त्यति अस्विकार्य थिए ? कसैले पढ्न नहुने ,नसक्ने कुराहरु के लेखेँ मैले ? किशोरी उमेरमा आउने धेरै भावनाहरु मैले संगालेर राख्न सकिनँ ,जानिनँ । म काँचो थिएँ र मलाई डर लाग्थ्यो मलाई पढेर के भन्लान् ।  मन हो , मनमा राम्रा नराम्रा सबै किसिमका भावहरु आउँछन् ,विचारहरु आउँछन् र तरंग फैलाउँछन् । हामी हुर्किएको वातावरण अनुकूल हामीमा यति धेरै लगाम लगाइन्छ कि हामीलाई हाम्रा उमेरले दिएका अनुभवहरु लेख्ने हक सम्म छैन । हामी कुन मानसिकतामा बाँचिरहेका छौँ अझै ? 

हामीलाई हाम्रो समाजले कुन स्तरको बनाउन चाहन्छ ? समाज तपाईं ,हाम्रै सम्मिश्रण होइन र ? 

समाजमा व्याप्त अनैतिकता , अव्यावहारिकता जस्ताको त्यस्तै विकास गरेर एउटि छोरीको ,एउटी किशोरी ,एउटी यौवनाको डायरी जलेर खाग हुँदैमा समाज सभ्य हुन सक्दैन । यसले कुण्ठाको बाटो डोर्याउँछ र समाजलाई अझै भत्काउँछ ।

म तिनै च्यातिएका र जलाइएका डायरीका किस्साहरु सम्झने यत्न गर्दैछु ।

डायरी


 कहिलेकाहीँ साना चोटहरुको पीडा ठुला चोटहरुले पुरिदिन्छ  । ऊ मेरो जीवनको त्यहि ठुलो घाउ बन्यो जसलाई सानो चोटको पीडा सहन नसकेर आफैंले आफैंलाई दुई चिरा बनाउन पुगेँ । जब ठुलो चोट लाग्यो ,सानो चोटको दुखाइ महसुस नै भएन । मलाई थाहा थियो ऊ मेरो गन्तव्य होइन ,प्राप्ति होइन र प्रेम पनि होइन । फेरि पनि ऊ आदत बन्यो ,लत बन्यो  । त्यो अादतको खत उहि थियोे ,त्यो लतको जिम्मेवार उहीँ थियो । विडम्बना अपजसको तितो गोली म एक्लैले निलेँ । बेमानीको तुच्छ आरोप म एक्लैले थेगेँ । वियोग र वेदनाको पहिरोमा म एक्लै पुरिएँ । आँसु र पिडाको दलदलमा म एक्लै भासिएँ । मलाई मन्जुर छन् मेरा अञ्जान कसुरहरुको सजाय ,मलाई मन्जुर छ मेरा अविवेकी निर्णयका परिणाम । तर म उसका जालिम हर्कतहरुलाई के गरुँ ? 

मलाई यी हरफहरु लेखिरहँदा कुनै ग्लानी हुँदैन " यदि मेरो हृदय र चेतना दुवै मेरो काबुमा रहँदैन थियो भने मलाई उसको हत्यारा हुन कुनै पश्चाताप हुने छैन " 

तर म आलो रगतमा बदला खोज्दिन । म बदला लिन्छु त केवल आफ्नै दृढ संकल्पहरुसँग , जो पटकपटक चिप्लिएर ऊ सम्म पुग्ने कोसिस गरिरहे र आफैंलाई अपमानित गराइरहे । 


एउटा मान्छेको मायाले मात्रै होइन एउटा मान्छेको अपमान र घृणाले पनि जिन्दगीमा धेरै फरक पार्दो रहेछ । चाहेर पनि म घृणालाई प्रेम गर्न सक्दिनँ , यदि सक्छु भने म मानवताभन्दा माथि उठिसकेको हुनेछु । मलाई भ्रमहरुमा , ढोंगहरुमा बाँच्नु छैन । कसैको खुसीको निम्ति गरिएको सानो अभिनयले जिन्दगीको सम्पूर्ण नाप नक्सा नै बदलिएपछि डर लाग्छ सम्बन्धहरुसँग । घृणा जाग्छ सबैभन्दा बढि प्रेमसँग ।

भ्रम


 धेरै भयो आँखा विझाएको

परेला पर्यो कि 

भुसुना पस्यो 

धुलो ,मैलो पो छिर्यो कि

पानी छ्यापैँ

आइ ड्रप हालेँ

र अन्त्यमा 

ऐना अगाडि उभिएर 

आफ्नै आँखा नियालेँ 

निकैबेर पछि देखेँ 

तिमी पो रहेछौ !!

कमरेडलाई पत्र


 डियर कमरेड

जब राजनितीलाई प्रेम गर्न छोडेर

प्रेममा राजनीति गर्न थाल्यौ 

तिम्रो राजनितीले 

सर्वहारा प्रेमको घाँटी निमोठ्न थालेको छ

दिनदहाडै लुटेर

कुमारी आँखाका सपना

विश्वासमाथिको बलात्कार 

भत्काएर भरोसाका दरिला खाँबाहरु

कुन वादको प्रतिस्थापन गर्न चाहन्छौ तिमी ?


तिम्रो माक्र्सवादमा जस्तो 

विकासका लागि विनाशको सिद्धान्त 

प्रेमको हराभरा बगैंचा उजाडेर

पश्चातापको महल सजाउनुमा हुन्न

के मन उजाडेर 

विश्वास भत्काएर

भरोसा तोडेर 

सुषुप्त हृदय विस्फोट गराउन चाहन्छौ ?


तिमी हार्दैनौ 

तिमीलाई हार्न दिने छैन म

प्रेम हराउने युद्ध होइन 

हर आँसुका बुँदहरुले 

मभित्र शक्ति संचय गरिदिन्छन् 

जो तिमीले पुछिदिन सकेनौ

हर चित्कारले मभित्र उर्जा भरिदिन्छन्

जहाँ तिमीले सुम्सुमाउन जानेनौ

डियर कमरेड 

तिमी प्रेममा राजनीति गर्न थाल्यौ 

म तिम्रो राजनितीलाई नै प्रेम गर्न थालेँ !!

विश्वास


शरदको पहिलो शीत बनेर 

मेरो हृदयमा तिमी खसेपछि

प्रेमको पहिलो आभाष गरेको हुँ

तिम्रा निर्दोष चञ्चल आँखाहरु 

तिम्रा कामुक निला ओठहरु 

मसिना अौँलाका कापमा 

नाचिरहेका कलमले 

ओकलेका प्रेमिल पत्रहरु

अनि

कहिल्यै नटुट्ने हृदयका कसमहरु

जानि नजानि छोइएका

चिमोटिएका अविस्मरणीय किस्साहरु

कसरी कसरी अाज 

तिम्रा स्मरणहरुबाट हराए

र पनि 

मलाई विश्वास छैन यो अविश्वास प्रति

र विश्वास गर्छु 

तिमी मेरै हृदयको अन्तरमा कतै

फुलिरहेछौ

फक्रिरहेछौ

र मगमगाइरहेछौ यत्रतत्र !!

आकर्षण


 हो म कागज हुँ 
वैँशले उन्मत्त फलाम होइन 
कागजसँग फलाममा जस्तो 
चुम्बकीय आकर्षण नहोला 
भलै 
कागजको आकर्षण 
चुम्बक होइन 
हृदयसँग रहनेछ 
जसरी रहन्छन् आकाशमा 
रातिका ताराहरु 
दिनमा पनि 
नदेखिँदैमा छैन भन्न मिल्छ र ??

मृत सपना


 ऊ हर सपनीमा आउँछ 

र मेरो काख

सिरानी हालेर निदाउँछ

उसैगरी देख्छ 

मिठा मिठा सपना

जसरी हामी योजनाहरु बनाउँथ्यौ

हजुर अामाको लागि

उसको जस्तै आँखा भएको भुन्टे

हजुरबुवाका लागि

मेरो जस्तै ओठ भएकी भुन्टी

अनि 

अलिकति लाज 

अलिकति डर

मिसिएर 

लाल भएका गालामा 

उसले खाएको म्वाईँ

सबै सबै आउँछन् 

मेरा सपनाहरुमा

उसका सपनाहरु

मिसिएर 

म अवाक भएर बिउँझन्छु 

र सुम्सुमाउँछु रित्तो सिरानी 

र रित्तो हृदयको कंक्रिड भित्तो ।।

विसर्जन Vs विवाह


 

बिहे भनेपछि सकभर घरबाटै हुन्छ । आधुनिकता र बदलिँदो समयानुकूल पार्टी प्यालेस, धार्मिक आस्था र अनुष्ठान अनुरुप मठ मन्दिर अझै अविश्वास र विश्वास बीच सम्झौता गर्न अदालत पनि चलेकै प्रक्रिया हुन् तर अपशोच । 

पार्लरको एक छेउमा झुन्डिएको रातोमा गोल्डेन कलरको स्टोन मिसिएको एक डोरो पोतेले मन लोभ्यायो । केही नसोची किनेँ ,एक सय सत्तरी तिरेर । अलिपर पुगेपछि बाटो छेउमा ठुला साना ऐनाहरुको अगाडि प्लास्टिकका थैलामा पोको पारेर बेच्न राखेको सिन्दुरले एउटा मोह जगायो । र दस रुपैयाँको एक चिम्टी सिन्दुर किनेँ । 


साइड ब्यागमा सिन्दुर ,पोते बोकेर हिँडिरहँदा एकाएक मनमा ऊ आयो र गयो पनि उसैगरी । झिलिक्क बिजुलीको गतिमा ……मेरो ठाउँमा ऊ हुँदो हो त यसरी न सिन्दुर पोतेको मोहले गल्ने थियो न मेरो मोहले । बाधा नै के थियो र ?? एकाएक मलाई ऊ हुन लाग्यो र फोन गरेर बोलाएँ विश्राम गेष्ट हाउस । ऊ लुरुलुरु आयो र छेउमा बस्यो । प्रेमको वर्षात् थामिएसँगै मैले ब्यागबाट एक सय सत्तरीको पोते र दस रुपैयाँको सिन्दुर झिकेर उसको हातमा थमाइदिएँ ।


थर्थराइरहेका मेरा हातबाट सिन्दुर लियो र सिउँदोमा सिमाना कोरिदियो । भन्नुपर्दा  एक डोरो पोतेमा विवाह समापन भयो । न साक्षी ,न कसम न वाचा । विवाहका मान्यताहरु भत्काएर हामीले विवाह गरेका थियौं । यो उसलाई थाहा थियोे ,मलाई थाहा छ र बाँकी ईश्वर जान्दछ । समयले मन मात्रै होइन मनभित्रको प्रेम पनि बदल्दो रहेछ । हुन सक्छ यो प्रेम थिएन र अरु नै थोक हुन पनि सक्छ । म प्रेमलाई त्यति तुच्छ कोटीमा राख्न पनि त सक्दिनँ । यो  सम्बन्धको साँध सिमाना भत्काउन कुनै कठिनाइ थिएन उसलाई र उसले भत्काएर गयो । सुकोमलताको लोभमा  , सुन्दरताको मोहमा । जो फेरि पनि मेरो हृदयमा अविछिन्न प्रेम बोकेर बाँचिरहेकै छ ,एक सय असीको सिन्दुर पोते र बर्जित विवाह ।

जिवनमा धेरै कुराहरु विसर्जित हुन्छन्  यसैगरी तर उसको माया ,उसको सम्झना पहाड बनेर उभिएको छ छातिमा ।

विखण्डीत प्रेम

 


हो तिम्रो मन चट्टान जस्तै छ

र छ फलाम जस्तै बलियो 

किन्तु 

रसाएकै हुन्छ 

पत्थरिला चट्टानहरु पनि 

सावन जागेपछि 

छताछुल्ल पोखिएर

संसार सिंच्नु पनि कला हो 


पुजिनका लागि

ढुंगाले पनि मन्दिर पाउनुपर्छ

यत्रतत्र फैलिएका सबै ढुंगा देउता हुन्नन्

जसरी किसुनजीका 

सोह्र हजार गोपिनीहरु प्रेमिका भएनन् 

प्रेम भन्ने चीज 

न अनुनयमा हुन्छ न विनिमयमा 


नसच्चिने भुलहरु हुन्नन् 

र नच्यातिने भ्रमहरु पनि 

भुलहरु सच्चिएपछि

भ्रमहरु च्यातिएपछि

पूर्वले बिहानीको पर्दा उघारेझैं

प्रेमको लालिमाले 

यो छातिको देब्रे पाखो झल्मलाएको छ

र तिमी अनमोल "रत्न" मा 

अनुदित भएका छौ !!

कटाक्ष

 


ओ मेरो पतिदेवकी प्रेमिका 

आऊ हामी हात मिलाऊँ 

मित्रताको 

सह- अस्तित्वको 

"ऊ "

मेरो "पति"

तिम्रो "प्रेमी "

तिमीलाई जस्तै ,

प्रेमकै बाटो भएर

पत्नी बनाएको हो मलाई पनि 

तिमी र म मा के को दुश्मनी ?

के को ईष्र्या ?

के को डाह ?? 


एउटै हो मुटु तिम्रो ,मेरो 

जति तिमीलाई दुख्छ ,त्यति नै दुख्छ मलाई पनि 

आउ सँगसँगै दुखौँ 

र महसुस गरौँ 

लोग्नेमान्छेको वितण्डा 

लोग्नेमान्छेको प्रेम 

ऊ रुवाउँछ तिमीलाई 

ऊ हाँस्न दिँदैन मलाई 

र पनि तिमी प्रेम गर

र पनि म पूजा गर्छु 

आऊ पतिदेवकी प्रेमिका 

हामी गला मिलाऊँ !!

Saturday, July 31, 2021

सलह

 


किसानको बालीमा पसेको सलह जस्तो 

भनेन उसको प्रेमले 

यो हुने ,यो नहुने 

यो कलिलो ,यो बूढो 

चपायो भेटे जति पत्र 

कुन अौषधी ,कुन विषादी 

अघाउनका लागि हजार माइलको यात्रा 

सहेर हजार हण्डर

न दुख्यो कुनै ठेसमा 

अन्त त: 

उजाड बस्तीमा पिलपिलाइरहेका

हुलका हुल 

उदास मुहारहरु……

एकाएक आएर विथोल्ने 

त्यो उसको प्रेम थियोे कि सलह ??

डियर कमरेड


 डियर कमरेड 

भरोसा र विश्वासको जग भत्काएर 

नव क्रान्तिको सिर्जनामा 

तिमीले उचालेका परिवर्तनका ईटाहरु

नखसुन् तिम्रै गोडाका बुढि अौँलामाथि 

अझै 

तिमीलाई चोट लाग्दा दुख्ने मुटु छ यहाँ 

यो प्रेमले भरिएको मुटु

कुनैदिन ,

घृणाले नपोखियोस् 

तिमीलाई दुख्दा मलाई दुखोस् 

भलै मलाई दुख्दा तिमी दुख्नु पर्दैन 


एक चिम्टी सिन्दुर 

र एक झुत्तो पोतेको लालच होइन प्रेम

तिम्रो क्रान्तिकारी छलाङले

अयोग्य ठहरायो मेरो प्रेम गर्ने तरिका 

बहिस्कार भयो घर संसार बसाउने योजना

र पनि 

तिम्रो खुसीको लागि 

तिम्रो राम्रोको लागि

जिन्दगीका धेरै खुसीहरुमाथि 

बमबारी गर्न सक्छे 

विध्वंस बनाउन सक्छे सपनाको संसार

म एक मैन 

सकिउँला तिम्रो लागि जल्दा जल्दै 


तिमीले दिएका चोटहरु 

तिमीले दिएका पीडाहरु

मेरो उर्जा बनेका छन्

मेरो साहस भएका छन् 

तिमीले लक्ष्य नै बदलेर गयौ 

मैले लक्ष्य प्राप्तिका निम्ति बाटो बदल्न सिकेँ 

नबनोस्  दुश्मनी प्रेमको अन्त्य 

तिम्रो परिवर्तनका पाइलाहरुमा 

म सधैं रातो गुलाफ विछ्याइरहन सकुँ !!

डायरी

   ऊ मेरो मुस्कानको कारण, हरेक प्रहरमा आउने उसको रखवारीको म्यासेजले ,उसले गर्ने सजेस्ट ,केयर वाला म्यासेजले त्यसै त्यसै पुलकित बनाइदिन्छ । नजाने अनेक बहाना हुँदा रहेछन् बोल्ने,बोलाउने अनि सुन्ने र सुनाउने । यो उसैबाट सिकेँ मैले । अनि मेरो आँसुको कारण पनि उहि । थाहा छैन कति कति बुँद त बेहिसाब आँखाभित्रै सुकाएँ । बाँच्नको लागि एक झिल्को अाशा जगाइदिएर ,रहर र कहरको एक दियो जलाइदिएर के गरुँ ?? त्यो झिल्को अाज डढेलो बनेर फैलिएको छ जताततै , त्यो दियो सल्किएको छ अाज अाफ्नै छातिको देब्रे पाखोमा । ऊ त एउटा अगुल्टो न थियो ,झोसिएर गयो ।यता पुरै बस्ती सकिएको के प्रवाह उसलाई ? माया त माया नै थियो ।चाहे एकपलको ह‍ोस् ,चाहे जनमभरको होस् । सारमा मैले ऊ बाट पाएको माया एक निमेषको होला, त्यो पनि कता कताबाट बहकिएर अाएको माया । जसरी अायो ,उसैगरी गयो ।जताबाट अाएको उतै गयो । बतासलाई बाँधेर राख्न सामर्थ्य छ र मेरो ? सूर्यको बाटो छेक्न सकेको छ र केहिले ? हो त्यस्तै मेरो बसमा रहेन ऊ, मेरो बसमा रहन सकेन उसको माया ।उडेर गयो ………पिंजडाबाट फुत्केको चरा जस्तैः …… म भुइँबाट हेरिरहेँ । उसको उचाइ मेरो आँखाले नाप्नै सकेन । हेर्दाहेर्दै विलायो सुन्यतामा ,अाँखाभित्र ,मानस्पटलमा बनेको विम्ब भने बेस्सरी बटारिन थाले । अाकार हराएको बादलको टुक्रा जस्तो , सिमानाहिन प……र उभिएको क्षितिज जस्तो कताकति स्पष्ट देखा पर्छ , कताकति  धमिलो भएर ।वर्षौदेखि नपुछिएको दर्पणमा जस्तो ।


डायरी


 फेसबुकको इनबक्समा भएको सामान्य परिचय र तिमीले, मैले वर्षौं अघिदेखि लेखि छोडेको स्टाटस, साहित्यिक रचना र तस्बिरमा गरेको लाइक ,कमेन्टको अइरो पहिरोको भरमा म कहाँ तिमीलाई जीवनसाथीको रुपमा अपनाउन सहमत हुन्छु त डियर अन्जान मान्छे !  हो म बुझ्छु जमाना डिजिटल छ, परिचय सँगै सबथोक साटासाट गर्न सकिने प्रविधि छन् , मन चाहे भेट्नु पनि ठुलो कुरो होइन तर भेट्ने हदसम्म पुगेर छुट्न साह्रै गाह्रो हुन्छ ।यो मैले भोगेको छु र फेरि दोहोराएर भोग्न चाहन्न । तिमी बुझ, समयभन्दा अघि र पछि हामी केही गर्न सक्दैनौं । म भाग्यवादी त होइन र पनि मेरो कर्मले यही सिकाएको छ। वास्तवमा तिमी जुन कुरा देखेर मप्रति आशक्त छौ , त्यो भेटिए पश्चात् म मा नभेटिन पनि सक्छ । हो  म प्रेम लेख्छु ,यौन लेख्छु ,विकृति लेख्छु ,विसङ्गति लेख्छु । कहिले रुँदै लेख्छु ,कहिले लेखिसकेपछि रुन्छु । तिमीले भर्चुअल दुनियाँबाट मेरो यो पागलपन देखेका छैनौ । मेरो उठ्ने र सुत्ने टाइम टेबल हुन्न , मन लागे जुनै बेला लेखिरहेको हुन्छु , पढिरहेको हुन्छु । भात भान्सामा मेरो रुचि छैन ,जुन तिमीले मेरै जिम्मेवारी सम्झन्छौ । र मेरो लागि भात भान्सा गरिदिएर मलाई लेख्ने ,पढ्ने माहोल बनाइदिन सक्छौ त तिमी ? आज आवेशमा आएर सहमत भयौ भने पनि तिमीलाई म निल्नु न ओकल्नुको गाँस हुनेछु , म अरुले जे गरे त्यो पनि गर्न त सक्छु तर अरुभन्दा केही पृथक पनि गर्नुछ र त्यो तिमीलाई स्वीकार्य हुनै सक्दैन ।


तिमीलाई थाहा छैन, म कसैको प्रेम हुँ । ऊ प्रतिको मेरो भुमिकाले तिमीलाई हिनताबोध हुन सक्छ । मेरो प्रेमीको अगाडि तिमी कहिल्यै भरी हुने छैनौ र तिमीलाई यो कहिल्यै सह्य हुन सक्दैन । लोग्नेमान्छे एउटै ओछ्यानमा दुई ओटी पत्नी सँगै निदाउन सक्छ , तर पत्नीको मनमा भएको अर्को पुरुष प्रतिको प्रेम कदापि सहन सक्दैन । र तिमी त्यहि पुरुष हौ, अब पनि मसँग जीवन बिताउने सपना देख्न सक्छौ ??

हुन त म मीठो झुट बोलिदिन सक्थेँ ,नजाने कतिसँग बोलिसकेको छु । आफू दुखेर अर्काको खुसीका खातिर झुट बोल्दा मलाई पश्चाताप हुँदैन । अर्कालाई दुखाएर आफ्नो खुसीका लागि झुट बोल्नु चाहिँ पाप जस्तो लाग्छ र आजसम्म त्यो साहस गर्न सकेको छैन । मैले तिमीलाई दुखाउन चाहिनँ । मलाई विश्वास छ तिमीले छि: भन्ने छैनौ र दुख्ने पनि छैनौ । नियालेर हेर्दा जून पनि दागी देखिन्छ , म त मान्छे सँगै रहँदा ,बस्दा अनेक खोट भेटिएलान्  । सोचेभन्दा बिल्कुल भिन्न आचरण भइदियो भने के गर्छौ हँ ?  या तिमी पृथक भएर आउ, या मलाई पृथक रहन देऊ । म हतारमा र दोधारमा निर्णय दिन सक्दिनँ ,र तिमी पनि त्यसो नगर । हरेक प्रस्ताव स्वीकृत हुन्नन् , यसलाई असामान्य नसम्झ । तिमीलाई सुन्दर जीवनको शुभकामना !!

कोरोना कहर



एकाएक शरिरको तापक्रम बढे जस्तो लाग्यो । जेष्ठको घाम अझै सेलाएको छैन । ओढेको पातलो पोलार पनि फ्याँकिदिन्छु । टाउको भारि हुन्छ । उठेर पानी पिउँछु र लम्पसार हुन्छु ।

नाक थुनिएको जस्तो भएर सास फेर्न सक्दिनँ र ऐंठनमा ब्युँझन्छु । राम्रोसँग सास तान्न सकिरहेको छु फेरि किन त्यस्तो भो ? सायद तर्कना हुँदो हो । लामखुट्टेको मनोमानीसँग रिस उठ्छ र गुडनाइट प्लगमा घुसारेर फेरि पसारिन्छु ।


एकाएक एम्बुलेन्स साइरन बजाउँदै अाउँछ । उठ्न खोज्छु हातगोडा चल्दै चलेनन् । सेतो पहिरनमा आएका मान्छेको अाकृति जस्तो छायांले उचालेर एम्बुलेन्समा राखे । प्रतिवादमा न बोली फुट्यो न हातगोडा नै चलाउन सकेँ । मेरो बचाउमा न एउटै कोठामा सुतेकी बहिनी निस्की न पल्लो कोठाबाट बा अामा नै । बेस्सरी रुन खोजेँ ,आवाज अाएन आँसु मात्रै बग्यो ।


होशमा आउँदा नाकमा पाइप घुसारिएको रहेछ । नाडीमा सलाइन चढाइराखेको । अँध्यारो कोठा,  भेन्टिलेटरको सुसाहट । सन्नाट्टामा मृत्युले अट्टहास गरिरहेझैँ देखेँ । सम्झनामा आँखाले देखेका , हृदयले महशुस गरेका सबै एक एक गरेर अाउन थाले । सबैभन्दा बढि याद बालापनको आयो । बुबाले काखमा राखेर दाह्री दल्दै खाएको म्वाई , अामाले तोरीको तेलमा मेथी पड्काएर तालुमा ठोकिदिएको । बहिनी जन्मेपछि घरमा छाएको खुसी , थै थै गर्दै आँगनमा डुलाएको पल । स्कुल पढ्दा साथीहरूले चोरेर खुवाएको आँप, लिची ,भकि अमिलो ,अमला । नौ कक्षा पढ्दा रंजिताले  घरमै बनाएर ल्याएको केक कक्षाकोठामै काटेर मनाइदिएको वर्थडे ।

सँगै हिँडे डुलेका साथी संगी । कति हो कति यादको पहिरो । आइसोलेशन बाहिरबाट चियाइरहेका आँखाहरुमा निकैबेर खोज्दा पनि ती  आँखाहरु भेटिएनन् । जुन आँखाहरु मलाई प्रेमको दिलाशा दिन्थे र बाँच्न प्रेरित गर्थे । त्यसपछि चेत हरायो ।


एक्कासी आँखामा तिरमिराउने ज्योति अायो र जुरुक्क उठ्न खोजेँ । आँखा त सावन भएका रहेछन् । छेउमा बसेर आमा आँसु पुछिदिँदै रहेछिन् । बहिनीले पानी दिई । आफैँलाई चिमोटेँ हजारपल्ट र एकिन गरेँ , म ठिकठाक रहेछु ।

उफ् कस्तो कायरता मृत्युप्रति । मृत्यु जिवनको अन्त्य हो कि पूर्णता ? कस्तो असमञ्जस्यता हो यो ।  बस् तर्कना र सपनाले कहाँ कहाँ पुर्याएछ ।

डायरी


 एकाएक बदलिएको उसको मन प्रति कटाक्ष पोख्दै मैले भनेँ " तिमीलाई मेरो मायामा विश्वास थिएन भने, तिमीलाई मेरो शरिरसँग मोह थिएन भने किन रात बिताउन दियौ ?"

ओठका कापहरु बाट बहादुरी फुत्काएर उसले भनेको थियो " पानीको कुवामा पुगेपछि तिर्खा नभए पनि अलिकति प्यास त जागिहाल्छ नि शाब्दिका , तिमी यसलाई विषय नबनाउ न" 

अनि यहि विषय कहिल्यै निको नहुने छातिको घाउ बनेको छ शब्द ।

Friday, July 30, 2021

डायरी

 

एउटा साधारण क्याफे । ऊ बसेको छ । म असजिलो सँग उभिएको छु छेउमा ।सँगै बस्न किन किन मनले मानेको छैन । चियाको चुस्की लिँदै उसले भन्यो ,दुईचार महिना हो गाह्रो हुने त्यसपछि तिम्रो जिवनमा पनि कोही अाउँछ अनि तिमीले बिस्तारै बिर्सने छौ ।"

यो ऊ बोलेको थिएन । भर्खरै भर्भराउँदै गरेको उसको नयाँ सम्बन्ध बोल्दै थियोे ।
चियाको कप र प्लेटको टकरावले फेरि झस्किएँ म । ऊ भनिरहेको थियोे " जिन्दगी छोटो छ ,दुखी भएर बाँच्न हुन्न तिमीले यो सब सहज स्विकार्नु पर्छ ।"
छेउको अर्को टेबलमा एक जोडी स्कुले बालबालिका अाए । दुवैको रंग कालो थियो ।पुक्क परेका गालाहरुमा खोपिल्टा पारेर हाँस्दै थिई सानी केटी । यत्तिकैमा यी दुई कसको अायु लामो छ भनेर विवाद गर्न लागे , सानी केटीले हात उचालि र फुच्चे केटाले पनि हात उचालेर अाफ्ना दुई हत्केला फुच्चीका हत्केलामा टाँस्यो । केटोका हत्केलामा केटिको हात विलायो र सानी केटी आँखाभरि आँसु पारेर कोल्टे फेरि । फुच्चे केटाले सोध्यो  "किन रोयौ ? "
सानी केटीले आँसु पुछ्दै भनी "म मरेपछि तिमी अर्को बिहे गर है " !
मलाई बालख प्रेमले फेरि टुक्राइदियो । उनीहरु मृत्युपछिको वियोगान्त कल्पना गरेर रोए ऊ जिउँदैमा मारेर खुसी खोज् भनिरहेको छ । प्रेम भन्नू पनि त केही रहेनछ ।

उन्मुक्ति

 जब तिम्रा आँखाहरु मेरा आँखाहरु छलेर 

दोबाटाहरुमा हराउन थाले

हो त्यसपछि ,फेरि तिम्रो प्रतीक्षा गरिनँ

म निर्दयी ,निष्ठुरी 

किञ्चित म पापीनी होइन 

मैले तिम्रो कसम कुल्चेर हिँडेकी छैन

आऊ आँखामा आँखा जुधाएर जाँचौँ

कसको कति सत्य डगमगाउँछ 

र एउटा अन्तिम फैसला गरौँ 


म अविश्वासको पर्दा उचालिरहेकी छैन

आशंकाको आगो फुकिरहेकी छैन

तिमीभित्रको "म" र मभित्रको "तिमी" माथिको निगरानी 

तिमीलाई कैदीको कयस जस्तो लाग्छ भने 

तिमी उड, मेरो स्पन्दनमा ताल्चा मारिएको छैन

र तिम्रो उडानको पखेटा काटिएको छैन

म तिम्रो बाटोमा तगारो नबनुँला !!


कलियुगकी कुन्ती


तिमी त्यो युगकी कुन्ती होइनौ
जसको अवैध प्रेमको एउटा कहानी लेखियोस्
र युग युगले सम्झना गरिरहोस्
यहाँ त
बिस्तारा सम्मको यात्रा सँगै
प्रेमको आयु सकिन्छ र नजन्मिँदै सहिद हुन्छन्
कलि युगका कर्णहरु
कलिलो पाठेघर क्षतविक्षत बनाएर
हुर्काएको प्रेमको चिनो
सिस्नु र बाँसघारीका झाङमा लगेर
फ्याँक्न पनि हिम्मत चाहिन्छ
उ युगकी कुन्तीले त नदिमा बगाइदिनु पर्यो
छातिमा टाँसेर वात्सल्य पोख्न सकिनन्
तर म तिनको कायरतालाई थुक्छु
बरु यहाँका सडक सडकमा भेटिने
बौलाहीहरु बहादुर लाग्छन्
घर बिर्सिए, समाज चिनेनन्
देश छैन , अधिकार छैन
र पनि कत्ति मिठो मातृप्रेम छ
उसको नाङ्गो छाति
कत्ति पनि अश्लील देखिन्न
किनकि
त्यहाँ वात्सल्यताको वस्त्र छ
अन्धकारको छायांमा उत्तेजनाको पानी पोखेर हिँड्ने
महापुरुषलाई आफ्नै अनुहारको खाते केटो देख्दा
अाङ्ग सिरिङ्ग हुन्छ कि हुँदैन ?
विलासिताको घमण्डले,
मान्छे नभएरै मान्छे हुनुको घमण्डले
जात ,धर्म ,वर्ण र वर्गको घमण्डले
कहाँ पुर्याउँछ समाज
कहाँ पुर्याउँछ युग
एकले अर्कालाई हुत्याउँदा हुत्याउँदै
आफू पनि हुत्तिन के बेर
सांसारिकता जलेर एकैचोटि खरानी पनि भइहाल्दैन
फेरि टुटे फुटेका सम्बन्धहरु
नाता र निशानीहरु
उस्तै बनाउन ,दिगो र सिंगो बनाउन
अरु धेरै युग पर्खनुपर्छ
तिमी आँखा चिम्लेर हाम नफाल
मृत्युको पनि मापदण्ड हुन्छ
गहिराइ र उचाइ नाप्न भए पनि आँखा खोल
गोडा लतारेर हिँडेपछि ठेस लाग्नु स्वभाविक हो
जानेर लागेको ठेस कम दुख्छ
आफ्नी प्रेमिका अर्ध वस्त्र
चोक चोकमा बहुलाएर हिँडेको हेर्न सक्नु
आफ्नो प्रेमी निर्वस्त्र
गल्ली गल्ली भौँतारिएर बाँचेको हेर्न सक्नु
यो समयको, प्रेममा भरिएको विषको घडा हो
कोहि पिएर पनि बाँच्छन्
कोहि नपिए पनि जिउन सक्दैनन्
तिमी त्यो युगकी कुन्ती भएर
प्रेमपान नगर
सूर्यको किरणभन्दा छिटो झर्ने
पुरुषको वीर्य आफुमा लीन नगराऊ
त्यो प्रेम होइन वासना हो
स्खलित उत्तेजना सँगै
शिथिल हुने प्रेमले सन्तुष्टि दिने छैन र तिमी
पगली भएर
बहुलाही भएर
मठ मन्दिर ,देवालय, सत्तल ,पाटी ,पौवा
कुना काप्चा जताततै बलात्कृत हुने छौ
हर दिन ,हर रात
त्यहाँ न तिम्रो जात चाहिन्छ , न रुप न रंग न वर्ग
न चाहिन्छ तिमीलाई सन्तान जन्माउन वैधानिक लोग्ने
या वैधानिक कानुन
कसैले प्रश्न गर्ने छैनन् तिमीलाई
"तिम्रो बच्चाको बाउ कुन हो ?
तिम्रो बच्चाको जात कुन हो ?"
सोधे पनि के
तिमी कि हाँसिरहनेछौ, कि रोइरहनेछौ
कि ढुंगा टिपेर लखेट्ने छौ अलि परसम्म
फेरि उहि नियति , उहि प्रहार
उहि दुखाइ ,उहि कठोरता !!
म मान्दिन रामको आदर्श
बरु प्रेमको सच्चा भक्त हो रावण
प्रेमले कुमारी योनी खोज्दैन
यो भन्दा ठुलो उदाहरण कुन हुन्छ ?
यदि रावणको प्रेममा सीताको चरित्र हुन्न थियो भने
अपहरण ,अपहरण हुने थिएन
प्रेमको उत्सव हुने थियो
तिमी यो युगकी सीता
अग्नि कुण्डमा हाम फालेर
आफ्नो सतित्व सावित गर्न सक्दिनौ
छातिको अाकार नबढ्दै
ब्वाँसाहरुको सिकार भइसकेकी तिमीलाई
अग्निले पनि साथ दिने छैन
यौवनको अागो निभाउन
प्रेमको तेल नथप
तिमी आफैंमा एउटा शक्ति
आफैंमा एउटा संसार
खण्डहर बनाएर धरतीलाई श्राप नदेउ
धरतीले पनि किसिम किसिमका जीव जन्माएको छ
आकाशले पनि किसिम किसिमका पिण्ड बोकेको छ
तिमी धरती बन
आकाश बन
आमा बन
अनि नारी बन !!

आत्मानुभूती

 यदि उसले मलाई माया गर्थ्यो भने 

तिमीसँग विवाह गर्ने थिएन 

र तिमीलाई माया गर्थ्यो भने 

मलाई प्रेम गर्ने थिएन 

यत्ति पनि नबुझेर 

आफुलाई भाग्यमानी सम्झने तिमी 

फरक यति हो 

तिमीले लोग्ने पायौ 

मैले लोग्नेमान्छे चिन्न पाएँ 

पाएपछि चिन्नु भन्दा

चिनेपछि गुमाउँदा

मलाई कुनै पश्चाताप छैन ।।


अनुनय

 ए जून 

तिमी एकैछिन बिटुलिँदा

छाक छोड्नेले

आफुलाई सुनपानीमा चोख्याउनेहरुले

मेरो जिन्दगीमा लागेको ग्रहण

मेरो प्रेममा लागेको दाग 

मेरो आत्मामा

लत्पतिएको रगतका टाटा मेट्न 

कति छाक छोड्ला ?

कति झ्याल, ढोका थुन्ला ?

मलाई बाँच्न सिकाइदेऊ न 

अलिकति साहस

अलिकति सहनशीलताको उर्जा दिएर !!


विद्रोही पारिजात





प्रिय पारिजात 

यो हाड मासुलाई 

माटोको जिम्मा लगाएर 

अाउनेछु तिम्रो समिप र सोध्नेछु तिमीसँग

तिमीले सकम्बरी र सुयोगवीर लेख्दा

साल्गीको बलात्कृत अाँसु लेख्दा 

अन्तरमुखी र अपरिभाषित अाँखा लेख्दा 

एउटा अपमान सहि

एउटा तिरस्कार सहि

एउटा अपवाह सहि

कसैकी रण्डी हुन पर्यो कि परेन ? 

कसैकी वेश्या हुन पर्यो कि परेन ? 

मलाई शंका लाग्छ 

कतै उपमाहरुको भारीले 

आशंका र कपोकल्पित दिग्भ्रमहरुले

तिमीलाई बाँझो राखेको त थिएन ?


म मेरा घाउहरु देखाएर सोध्नेछु तिमीलाई 

तिमीले ती घाउहरु 

उतै छोड्यौ कि सँगै लिएर आयौ ? 

त्यहाँ जस्तै पोल्छ कि शितल छ यहाँ ?

कट्कटी दुख्ने हातगोडाका जोर्नी 

अशक्त फोक्सोको उकुसमुकुस 

त्यहाँभन्दा बेसी 

दुख्यो कि दुखेन मनको धरातल ? 

प्रिय पारिजात 

फुलेपछि नझर्ने जीवन के को छ र ?

तिमी झर्यौ एउटा उचाइमा पुगेर

म भुइँमा पोखिनुको 

बाटोमा छरिनुको 

हजारौं पैतालाले कुल्चिनुको 

एउटा तितो कहानी लिएर अाउनेछु

मेरा सवालहरुको जवाफ खोजिराख है ।।

दुरी

 

टाढा छु 

तर  नजिक छु 

घामभन्दा पनि नजिक 

जून भन्दा पनि नजिक

सुनिरहेछु 

तिम्रो मुटुको धक्धक

देखिरहेछु आँखाको न्यास्रो

र महसुस गरिरहेछु यारा

तिम्रो आलिंगनको न्यानो !! 


तिम्रा सुस्केराहरुमा 

थकानहरुमा गलिरहेछु तिमी जस्तै 

तिमी मुस्कुराउँदा मात्रै हाँस्छ हिमाल

तिमीसँगै झरिरहेछ आकाश

भिजाएर छातिको देब्रे पाखो 

जति उर्बर होस् जमिन

तिम्रो वर्षा बिना 

मेरो प्रेमको पाटो बाँझै रहन्छ यारा !!

✍️अनामिका सजल

Sunday, July 4, 2021

प्रेम या ईष्र्या


 तिमी उसको सर्टको कलरमा 

मेरो लिपिस्टकको दाग खोजिरह्यौ 

उसको अंगालोमा मेरो पर्फ्युमको सुगन्ध खोजिरह्यौ 

अनि खोजिरह्यौ 

मोबाइल र ल्यापटपमा 

मसँगका कल हिस्ट्री र च्याटका स्क्रिन सर्टहरु

विडम्बना 

खोजिनौ र भेटिनौ कहिल्यै 

मेरो आँसुले भिजेको उसको छाति 

मेरो क्रन्दनले उफ्रिएको उसको मुटु

मेरा आँखामा हेर्न नसकेर झुकेको उसको नजर

मेरो आँसु पुछेर भिजेका उसका अौंला


शंकाको कठघरामा उभ्याएर 

मसँग छुटिसकेको उसलाई 

मेरै नाममा कसम खुवाएर 

तिमी उसलाई प्रेम गर्छ्यौ 

या मेरो प्रेमको ईष्र्या ??


Thursday, May 13, 2021

डायरी : पर्दा भित्र


    तिमी
बिरामी भएको थाहा पाएपछिबिर्सिएँ तिमीले मेरो पवित्रतामाथि लात हानेर जिन्दगीको मझधारमा छोडि गएको बिर्सिएँ ,तिमी अरु कसैको सिन्दुर हौ भन्ने मलाई तिमीसँग भेट्ने ,तिमीलाई छुने हक छैन भन्ने पनि कोरोना कहरले जनजीवन जटिल बनिरहेको मानिसहरु श्वाससँग लडाइँ गरिरहेछन् तिम्रा रसिला आँखा कलेटी परेका काला ओठहरुले मलाई स्तब्ध तुल्यायो पहिलो भेटमा जुधेका ती नशा भरिएको नजर कता , मुस्कान पोतिएको गुलाबीओठ कता …… हेर्दाहेर्दै कति कतिखेर आँखाहरु साउन भइसकेछन् ,थाहै पाइन खै कस्तो सम्मोहन हो , यो मनले जिद्दी गर्यो ,यति जिद्दी तिमीलाई पहिलो पटक भेट्नका लागि पनि गरेको थिएन अन्तिम भनेर पनि हामीले कयौं भेटहरु गर्यौँ हामी चाहेर छुटेका थिएनौ , छुटाइयो ,नियतिले छुटायो समय विपरीत ध्रुवमा उभ्भिदिएपछि हाम्रो केही लागेन दुश्मनी भएर छुट्टिएको भए , मनमुटाव भएर ,अघाएर ,पुगेर छुट्टिएको भए तिम्रो हालतसँग दुख्ने थिइनँ तिमी मेरो अनुपस्थितिमा एक्लो अनुभूति गर्ने थिएनौ ।

 

खै कसरी पुगेँ तिम्रो डेरा पुग्ने गल्लि सम्म गल्लीहरुमा पनि हतारिँदै दौडिरहेँ बेप्रवाह……… मैले कसैलाई देखिनँ ,मलाई कसले देखे ,के के भने त्यो पनि सम्झना छैन तिमीलाई देख्ने युद्धमा निस्किएको थिएँ किनकि मैले बिना लडाइँ तिमीलाई भेट्न पाउने कुनै सम्भावना थिएन भ्रममा थिएँ भ्रममै दौडिएँ वरै बाट झ्यालमा हेरेँ ,त्यहाँ हरियो पर्दा थिएन त्यो झ्याल झ्यालको पर्दासँग पनि मेरो सम्बन्ध थियो ।गाढा …… तिमीसँग जस्तै ……… जब झ्याल उघारेर पर्दा सार्थेँ ,तिमी पछाडिबाट आएर अंगालो हाल्थ्यौ फेरि पर्दा सहित झ्याल नै थुनिदिन्थ्यौ मलाई तिमीले यसरी नै थुनि राखेको मन पर्थ्यो जिन्दगीभर पर्दा उघारिरहने तिमीले लगाइरहने सिलसिला चलिरहेको अझै पनि सम्बन्धका पर्दा , विगतकापर्दा अनि वास्तविकताका पर्दा कति फरक त्यो झ्यालको पर्दा जिन्दगीको पर्दा तानातान गर्नुमा ।

 

एउटा मुटुमा दुई जना राखेर मुटुसँग खेलबाड गर्न सक्ने तिमीले एउटै कोठामा ,एउटै ओछ्यानमा दुई सुहाग मनाउनु कति नै ठुलो कुरा भयो ? मलाई लाग्थ्यो ,सायद उसलाई मेरो सम्झना प्रिय होला त्यहि कोठामा भित्र्यायो नव दुलही त्यो किचनमाथिको बल्वमा मेरो छायाँ देख्यौ कि देखेनौ ? कोमलताहरुमा रगडिदै गर्दा मेरा स्मृतिहरु चिच्याएर तिम्रो कामुकता स्खलित भयो कि भएन हँ ? मनमा यस्ता अनेकौं प्रश्नहरु आए गए पनि त्यसै गरि लोग्नेमान्छे जति सबैलाई एउटै तुलामा जोखे पनि कोही घटिबढि हुन्नन् होला धेरै पुरुषको संगतले होइन ,धेरै नारीको पिडाले यहि मानसिकता बनाइदियो नदुख्ने कोही छैनन् ,नरुने कोही छैनन् अरु अरु    तँलाई माया गर्दैन उसले  , तँ उसको जिन्दगी बाट टाढा जा भन्ने तिम्रै परान प्यारीले पनि रुनु परेको , रुनु पर्छ नै , जो नारीको संवेदनामाथि आफ्नो अहम पूरा गर्न हाम फालेर आएकी मेरो सात वर्षको प्रेम, समर्पण ,त्याग तपस्या एउटा हावाको सानो झोक्काले उडाएर कहाँ कहाँ पुर्यायो भने तिम्रो जिवनमा पनि आउँछ आँधी हुरि तुफान तिमीले पनि महसुस गरेको हेर्न मन   

 

मन हो बहकिँदै बहकिँदै कता कता पुग्यो फेरि मैले तिम्रा सबै गल्तीहरु माफ गरिसकेको छु मलाई तिमीसँग गुनासो बाँकी ठुलो अपेक्षा नै तर जुन माया थियो ,श्रद्धा, प्रेम थियो त्यो अझै पनि आँसुले पखालियो धोकाले झ्यालको हरियो पर्दा नदेखे पछि पनि तिमी त्यहाँ छैनौ भनेर विश्वास लागेन सोचेँ ,मेरा यादहरुसँग भाग्न नयाँ पर्दा लगायौ जब गेटमै घरबेटी दिदीसँग भेट भयो , तिमीले मसँगै यो कोठा पनि छोडिसकेको रहेछौ तिमीलाई खोज्दै तिमीसम्म आइपुग्न सक्थेँ तर किन किन तिम्रो स्वप्निल जिन्दगीमा मेरो उपस्थिति असामान्य हुन्छ जस्तो लाग्यो तिम्रो खुसीको लागि टाढा भएकी , आफ्नो खुसीको लागि कसरी नजिक हुन सक्थेँ ? आफ्नोे खुसीको लागि पूरा गरेको स्वार्थले एकदिन पोल्छ दोस्रोको खुसीका लागि गरेको बलिदानले दिने परमानन्द जोकोहीको भागमा कहाँ लेखेको हुन्छ

 

तिम्रो सु स्वास्थ्यको कामना सिवाय केही गर्न सकिनँ गरुँगो पाइला लिएर उकालो लागेँ जहाँ तिमीले भेट्दै पिच्छे पिपलको फेदमा उभिएर टीका लगाइदिन्थ्यौ फोटो खिचिदिन्थ्यौ आज  टीका लगाइदिने तिमी छैनौ , फोटो खिचिदिने तिमी छैनौ तर तिम्रा यादहरु प्रशस्तै छन्

  कलियुगकी राधा हुँ  किन्तु परन्तु द्वापर युगमै इति:  भइसकेको  कृष्णको निश्चल प्रेम भेटिनँ अपितु  दुसाशनका बिजहरु यत्रतत्र  सल्बलाइरहेछन्  क...