यारा

 

मन कहाँ कहाँ भाँचिदैन र यारा ? तिमी आफुलाई मात्रै नहेर म त तिम्रै दर्पण हुँ ,तिमी जसरी जहाँ भाँचिन्छौ ,जति पटक भाँचिन्छौ सँगै भाँचिएको हुन्छु । सँगै दुखेको हुन्छु । तिमीलाई दुख्दा कहाँ नदुखेको छ र मलाई ? सम्बन्धको सेतु मन हो । मन नै भाँचियो भने कहाँ रहन्छ माया ? कहाँ रहन्छ विश्वास ? अनि कहाँ रहन्छ हाम्रो प्रेमको अस्तित्व ? 

यो जालिम दुनियाँमा तिमीलाई जति नै गाह्रो छ मलाई पनि बाँच्न । तिमीले नै बनाएको सेतु ,तिमीले नै बढाएको सम्बन्ध तिमीले नै तोडे मात्रै तोडिन्छ । तिमीले नै छोडे मात्रै छोडिन्छ । 

तिमी प्रति विश्वासको सगरमाथा छ । प्रेमको चन्द्रमा छ । जो सदा अटल छ र रहनेछ अनन्त अनन्त सम्म । मेरो मुठ्ठीभरको आवेग थेग्न नसक्ने छाति त तिम्रो पनि होइन । मैले छामेकी छु धेरै पटक । स्पर्शमा कम आभाषमा धेरै । पानीका छालहरु बेप्रवाह किनारमा फ्याँकिए झैँ निमेषभरका निम्ति भएको हाम्रो संगम त्यति कमजोर पनि त थिएन । 

तिमी प्रति अथाह प्रेम छ र पो अलिकति घुर्कि देखाउन धक लाग्दैन । अलिकति रिस पोखाउन भय लाग्दैन । प्रेमले जितेपछि यसरी जितिँदो रहेछ कि संसारका हर कुरा आफ्नै लाग्छन् । हर चीज आफ्नै लाग्छन् । र तिमी पराइ हुन खोज्दा कसरी पराजित हुन सक्छु म । मलाई हारेर पनि तिम्रो हुनु छ र जितेर पनि तिम्रो । बस् ………

प्रकृति

 कहिलेकाहीँ बाल्यकाल सम्झन्छु । सम्झिरहने त्यस्तो खास क्षण केही छैन । जति सम्झन्छु प्रेमिल भन्दा बढि रिसाहा प्रवृत्तिको एक घामठ बच्ची झेलेका निर्दोष बाउ आमाको क्लान्त अनुहार मात्रै सम्झन्छु । एक्लो सन्तान भएर पुलपुलिएकी भन्नेहरु थिए । टाउकामा चढाएर राखेको फल देख्लास् भन्थे । कसैसँग झगडा गरिनँ । रिसको आगो दनदनी बलेको अनुहारमा देखिन्न थियोे । बाहिरबाट जति शान्त देखिन्थेँ ,भित्र म आगाको भुङ्ग्रामाथि कुदिरहेको हुन्थेँ । 

सानैदेखि जे भोगेँ , त्यहि भोगिरहेकै छु आजसम्म । मान्छेले आगोको जिन्दगी पनि पानी भएर जिउनु पर्ने रहेछ । त्यसको उदाहरण म किन अरुलाई दिउँ ? ! 

सानो कुरामा पनि सम्झौता झेल्न नसक्ने मैले कति ठुला ठुला परिस्थितिमा आफुलाई सम्हाल्न सकेँ । गर्छु भनेको काम गर्नैपर्छ , गर्नु हुँदैन भनेको काम पनि गर्नैपर्छ । बहुलठ्ठीपना । गर्नुपर्ने भन्दा ज्यादा गर्नै नहुने कामको लामो  सूची बन्छ होला मेरो जिन्दगीमा । कसैलाई रुवाउन नपरोस् , रुवाइनँ । कोही आफ्नै तक्दिर सम्झेर नदुखेको टाउको ठोक्दै रुन्छन् भने म त्यसलाई आफ्नो कसुर मान्न कदापि तयार छैन । जानेर गरेका भुलहरुमा कसैलाई कतै दुखाई दिएकी छैन । 

कसैलाई अरुलाई पीडा दिएर आफू खुसी हुने आदत हुन्छ । कसैलाई आफुलाई पीडा दिएर अरुलाई खुसी दिने चाहत । यी दुवै मनोरोगी हुन् । यस्ता मान्छेसँग कहिल्यै केमिस्ट्री मिल्दैन मेरो । त्यसो त संसारमा आफ्नो हिसाबले चल्ने मान्छे कति नै छन् र ? सब यन्त्रवत छन् । कोही पैसाको पछाडि कोहि पद, कोही सुख, कोहि शान्तिका लागि कुदिरहेछन् बेलगाम । पुग्ने कहाँ ,पाउने के थाहै छैन । पाएका कुराले मान्छेलाई कहिल्यै सन्तोष दिएको छैन । सधैं प्राप्तिको लालचमा कुदेको छ कुदेको छ । 

म रिसको प्रसंगमा थिएँ । यस्तो लाग्छ रिस मेरो रगतमै छ । जीनमै छ । हुनुपर्ने कम ,नहुनुपर्ने नै धेरै गुण छन् मसँग । भएका कुरा सबै कहाँ देखिन्छन् र ? 

मभित्र दन्केको आगो, वर्षेको झरि , पग्लेको हिमाल पनि त अन्तरयामी छ ईश्वर जस्तै । छ तर भेटिँदैन । देखिँदैन । मसँग भएको रिस ,मसँग भएको प्रेम ,मसँग भएको करुणा मेरै सम्पत्ति हुन् । न विक्रि हुन्छन् न लिलाम । म मभित्रको प्रेम लाई जति नै प्रेम गर्छु रिसको झिल्को लाई पनि । तँ छस् र त सल्काउन पाएको हुन्छु अभिमानको आगो , स्वाभिमानको मसाल । रिस घृणा होइन अहंकार होइन । दम्भ र घमण्ड होइन । स्वभाव हो , प्रकृति हो । प्रकृति स्विकार्नु नै त जीवन हो । 

प्रयोगशाला

 

नादान सम्बन्धलाई प्रेमको नाम दिने तिमी । कहाँ सजिलो छ र नाम दिन जति नामको जतन गरिरहन ? जतन गरेँ जस्तो लाग्छ र तिमीलाई यो नामको ? उहुँ गरेनौ । चाहेर या नचाहेर । या तिम्रो मनसाय नै यस्तै पो थियो कि । एउटा भावुक ,कोमल हृदयमाथि तिमीले गरेको अत्याचार कहिल्यै माफ हुने छैन । प्रेममा मान्छे सधैं बच्चा नै भइरहने रहेछ । म कहिल्यै परिपक्व हुन सकिनँ र पटकपटक डुबिरहेँ निर्लिप्त तिम्रो विश्वासमा । मेरो विश्वासको पटकपटक गलत फाइदा उठाउन कसरी सक्यौ ? पटकपटक एउटै व्यक्तिको प्रेममा पर्नु र एउटै व्यक्ति फरकफरक व्यक्तिको प्रेममा विचरण गर्नु धोका हो । प्रेमको वेश्यावृत्ति हो । 

पहिल्यै कसैसँग थियौ । भएकै थियोे । होइन ,छैन भन्दै अर्को नाटक मञ्चन गर्यौ । कलाकार न हौ । विम्ब र प्रतिकका लागि मेरा अञ्जान चाहतहरुको बलि चढायौ । प्रयोगशाला बनायौ समग्रमा म र मेरा भावनाहरुको । सौभाग्य मेरो । कमसेकम केही त योगदान गर्न सकेँ तिम्रा लागि अनुभवहरुको । तिमीलाई परिपक्व बनाउनुमा केही जिम्मेवारी पाएँ भनेर चित्त बुझाउँला । गुनासो गर्नको लागि पनि एउटा आत्मिकता चाहिन्छ । त्यो आत्मिक निकटता भत्काउँदै गयौ र म तिम्रा निर्ममताले किचिमिची भएको छु । अब न गुनासो छ न आशा । बस् तिमीलाई तिम्रो मिशनका लागि शुभकामना छ । 

तिम्रो प्रयोगशालाको अन्तिम अन्वेषण अरु कोही बन्नु नपरोस् । बरु बाँकी टुक्रिन पनि म नै तयार छु ।

अन्तरद्वन्द

 सूर्य उदाउनु अघि नै बिउँझन्छु । पुर्वी क्षितिज उघ्रँदै गर्दा तिम्रो याद आउँछ । बिस्तारै बढ्दै गएको सूर्यको आकार र प्रकाश सँगसँगै बढ्छ मुटुको गति पनि । तिमीलाई हेरिरहेको घाम यहि हो ,तिमीले हिँडिरहेको धर्ति यहि हो । यहाँ भन्दा बढि के नै चाहिन्छ र तिमीलाई महसुस गर्न । कहिले कपास जस्तै हलुका भएर उड्छ मन ,कहिले गरुँगो हुन्छ पानी बोकेको बादल जस्तै । पानी पर्न नसकेर धुम्मिएको आकाश र रुन नसकेको मनको हालत उस्तै हुन्छ । अन्धकार । मलिन । उदास । 

मन कमजोर भएपछि शरीर पनि यसै कमजोर हुने रहेछ । शरिरको आधा शक्ति त मनकै उर्जा रहेछ र मनको पुरै उर्जा तिमी थियौ । तिमी " तिमी " जस्तो नरहिदिएपछि गलेेको छु । बदलिएको त तिमी थियौ तर बदलाव जति सबै सबै मैले भोगिरहेको छु । सोच्ने ,सम्झने शक्ति क्षीण हुँदै गएको छ । जति सकारात्मक हुन खोजे पनि मस्तिष्क भड्केको आत्मा बनेको छ । मन र मस्तिष्कको लडाइँमा जित्ने मनले नै हो । भावुक भएर , पिलपिलाएर लाडिएर , जसरी हुन्छ जित्नुछ र हराउनुछ तर्कहरुलाई । वहकिएर बाँच्नुमै आनन्द छ मनलाई । थाहा छैन कसरी  लगाम लगाउँ र अधिनमा राखुँ यसलाई । 

बाटोभरि तिमी , फूल, पात, बतास र बादलहरुमा तिमी । भोक ,प्यास, निन्द्रामा तिमी । मेरो चयनको श्वास लुट्ने तिमी । क्षतिपूर्ति स्वरुप तिमीले गरेको उपकारमा खुसी हुनु कि दुखी ?

सपना (डायरी )

 यदाकदा सपनाले हाम्रा विपनाका संकेतहरु दिन्छन् । मैले धेरैपटक अनुभव गरेको छु र भोगेको छु । आपत्ति आउनु अघि, खुसी आउनु अघि केही न केही संकेत स्वरुप सपना आएकै हुन्छ , अक्सर ख्याल गरिँदैन । केही दिन अगाडि त्यस्तै भयो । हिँड्दा हिँड्दै बाटोमा कोही भेटियो । भारी भएर हिँडिरहेकी थिएँ । उसले केही बोझ उठाइदियो मेरो,  म हल्का भएँ र केहि परसम्म सँगसँगै थियौं । ऊ खुसी थियो । म खुसी थिएँ । सडक दायाँबायाँ बाट हामीलाई हेरेर मुस्कुराइरहेका रहेका ओठहरु थिए । केही क्षणमा भयंकर अन्धकार छायो र बिलाउँदै गयो मेरो साथमा मुस्कुराउँदै हिँडेको एउटा अनुहार । हेर्दाहेर्दै कसरी लुप्त भयो अघिसम्म मेरो हातका चुरा खेलाउँदै गरेको आकृति । म निस्सासिएँ एक्कासी ,सास फेर्न गाह्रो भयो । एकैछिनमा ज्योत्सना छायो ,भर्खरै मेरो हातका चुरामा मुग्ध ऊ त अर्कैको अंगालोमा मग्न रहेछ । बाटोमा भेटिएर बाटोमै छुटिनका लागि किन भेटियो ऊ ? किन आयो जिन्दगीको भारि एकैछिन हलुको बनाइदिन र एकैछिनमा ठुलो बोझ बनिदिन ?   

सोच्दा सोच्दै अर्लाम बज्यो । बिउँझिँदा देब्रे छातिमाथि ढुंगाले थिचे जसरी दुखिरहेको रहेछ । एकपटक आफैंलाई चिमोटेँ ,जिम्दै रहेछु । 

बिहानैदेखि टाउको मात्रै होइन मन पनि भारि भयो । सपना राम्रो नदेखेर भन्दा पनि विपना नै ठिकसँग नचलेको महिना हुन लागिसकेको थियोे । संसारमा कसैले कसैलाई नगरेको माया पाउने भाग्यमानी पनि म र पाएको माया अन्जुलीको बालुवा जसरी पोखिएर जाने अभागि पनि म । समेटेर राख्न खोज्दा खोज्दै पनि सकिनँ । बालुवा जस्तो माया दिएको त थिएनौ र पनि किन यस्तो भयो ? मैले लिन जानिनँ या तिमीले दिन जानेनौँ । हाम्रो आधा माया त पोखिएरै सकिएको छ । शंकाहरु वर्षादका मुल जस्तै उम्लिएर आउँछन् । भ्रममा राखेर प्रेमको नाउँमा बलि चढायौ कि जस्तो लाग्छ । तिमीले मसँग  बढाउँदै गरेको दुरी र अरुसँग बढाइरहेको सम्बन्ध काफि छ दिल टुट्न । 

दुरीहरु यसै बढ्दैनन्  । भोक नभएपछि या अघाएपछि स्वाद कहाँ भेटिन्छ र खाना होस् या सम्बन्धमा ।  अघाउँदै गएको अनुभत हुन थालेपछि थप्न छोडेको हुँ   सम्बन्धमा यादका डिस्प्लेहरु । बस् अरु यथावत् रहनेछ , रहिरहनेछ जीवन पर्यन्त ।

सहिद

 आदतमा बाँच्न सिकाएर आहतमा पुर्याउने तिमीलाई के उपमा दिउँ प्रियतम ? बत्तीस गुणले सर्व सम्पन्न हुने हैसियत मेरो होइन र छैन । आम मान्छेको भन्दा भिन्न छैन मेरो हृदय । रिस उठ्छ , माया लाग्छ र घृणा पनि जागृत हुन्छ यदाकदा । जब कसैले चोट दिन्छ त्यसपछि सबैभन्दा बढि माया आफ्नै लाग्छ । मैले मेरै अधिनको मनलाई त अर्काले दुखाई दिएको सहनुपर्छ भने अरु के नै पो आफ्नो काबुमा राख्न सकुँला र ? सहेँ धेरै सहेँ चोटैचोटले थिलथिलिएको मुटु मेरो जति कसको होला ? कहिले आफ्नाले दिएको चोट त कहिले आफ्नो हुन खोज्नेहरुले दिएको चोट । चोटहरुको पनि वर्गिकरण हुने रहेछ । कसैले दिए पनि दुख्दैन , कसैले नदिए पनि दुख्छ । 

 

 तिम्रो सामिप्यता मेरो नसिवमा थिएन त के भो तिमीसँग छुट्टिएर पनि त एकैपल बाँच्नु परेको छैन । हरेक पल हरेक निमेषमा तिम्रा यादका तिखा भालाहरु आएर छातिमा बिझिरहन्छन् , घोचिरहन्छन् । थाहा छ, तिमी आएको सपना पनि कति पुलकित भएर लम्बिन्छ र बिहान छोटो भइदिन्छ । तिमीले जसरी सोच्यौ त्यसरी सोचेकै थिइन ,तिम्रै हरपलको अपनत्वले यसरी तानिएँ जसरी घुमिरहेछ पृथ्वी सूर्यको वरिपरि । बस् तिम्रो परिक्रमा मात्रै गर्ने सौभाग्य मिलिरहोस्  ताकि  हाम्रो संगम एक भयानक विस्फोट नहोस् । 

यति मिठो सम्बन्ध यति मिठो प्रेम यति छिट्टै यसरी भ्रममा परिणत हुन्छ थाहै थिएन । भ्रमहरु छोपिन सक्छन् छलिन सक्दैनन् । खै के स्वार्थ थियो तिम्रो निस्कपट प्रेममा । मैन जलाउन पनि सलाई चाहिन्छ म त्यहि सलाई बनेँ । तिमीले कोर्यौ सल्किएँ र निभेँ निमेषभरमा । जुन मैन सल्कायौ त्यो ननिभोस् कहिल्यै । जलिरहोस् तिम्रो हृदयको कुनामा अनवरत । म चाहन्नँ तिमीलाई अँध्यारो देख्न । देख्न त म निष्पट्ट अन्धकारमै धेरैथोक देख्छु तर तिमीलाई त्यहि जलिरहेको मैनको वरिपरि मुस्कुराइरहेको महसुस गरिरहन सकुँ । 

पारिजातले लेखेको " अप्ठ्यारो ठाउँमा आएको पिलो  जस्तो माया " भर्खर बुझ्दै छु । न देखाउन सकिन्छ न सहन नै । ऐया भन्न पनि नपाउने रुन त प…… रको कुरा । रोएर मन जितिने भए आकाशको जून पनि धर्तिमा ओर्लेर समाधिस्त हुन्थ्यो होला । सकिन्न , सकिन्न रहेछ नसकिने मनलाई केही गरेर जित्न । सकिनँ मैले पनि र हारिदिएँ  र छोडिदिएँ  निसश्त्र आँसुहरुको जुलुस निकाल्न ।

तिम्रो आदत रहेछ । सक्यौ । सक्छौ । निर्मोही हुन । निष्ठुर हुन । पापी हुन । तिम्रो निर्ममताको पराकाष्ठा अर्को कसैले भोग्न नपरोस् , म अन्तिम सहिद हुन लालायित छु तिम्रो प्रेम नगरिमा ।

मन

 मन स्थिर छैन । घरिघरि विगत र वर्तमानसँग ठोक्किएर कहालीलाग्दो आगतमा पुगेर पछारिन्छ । यदि मनको एक्स रे  हुन्थ्यो भने भयावह देखिँदो हो । टायर मुनिको अवोध शिशु जस्तो । भाँचिने मन, दुख्ने मन , टुक्रिने मन र पनि फेरि  नदेखिने …… कस्तो अमुर्त ,कस्तो अजनवी । 

फुटपाथमा थापेको पसल जस्तो दुनियाँको लात्ति खाएर बेचिनुपर्ने , मूल्य भएर पनि अवमूल्यनमा चेप्टिनुपर्ने । ठिक यस्तै समय भोगिरहेछ मन । 

जति कलात्मक बनाउन खोजे पनि एकपटक चुँडिएको धागो ,चुँडिएकै हुन्छ भलै गाँसिए पनि । पटकपटक छिन्दै ,गाँस्दै गरेको मन फुकाउनेलाई पनि कहाँ सजिलो छ र ? यताबाट सुरु गरे उताबाट फुस्किन्छ ,उताबाट सुरु गरे यताबाट फुस्किन्छ । फुस्किन र गाँसिन पनि त संयोग चाहिन्छ । संयोग र वियोगका उतारचढावहरुमा पिल्सिएर एउटा रुखो जिन्दगी बाँच्न विवश बनाउने नियति पनि त आफ्नै हो । 

कहिलेकाहीँ त लाग्छ यो अस्तव्यस्त समयलाई यहिँ तिलाञ्जली दिउँ र लागुँ एउटा अर्को अनन्त यात्रामा ,  जहाँ नभेटिउन्  मनमाथि शासन चलाउने हैकमबाजहरु ,नभेटिउन् अप्ठ्यारो समयमा चेप्ट्याएर मनको स्वाद मेट्ने भेगन मनभक्षीहरु ।  ती भेगनहरु जो पशुको हाड, मासु र रगत होइन मान्छेको मन ,भावना र कोमलताको चौरासी व्यञ्जन भोजन गर्छन् । मान्छेको मन दुखाएर निस्केको आँसु पिउँछन्  । मान्छेकै मनको बलि दिएर भाकल विसर्जन हुन्छ अचेल मन्दिर परिसरमा । ती तमाम निर्दयी हृदयहरुको जय होस् यदि मेरो पराजयमा उनीहरुको जय हुन्छ भने ।