आमा

   

हामी नारीलाई आमाको महिमा ओढाएर ममताको प्रतिमुर्ति भनिभनिकन कतै अन्याय त गरिरहेका छैनौं ?? जस्तो कि "मेरी छोरी कति ज्ञानी ,मेरो बाबा ज्ञानी बनेर देखाइदेऊ फुच्चु " भन्दाभन्दै म हुर्किएँ र मैले विद्रोह कस्तो हो जान्दै जानिनँ । सबैको ज्ञानी हुन पाउने लोभमा मैले कति कति रहरहरु मासेकी छु ,त्यो त यही मन जान्दछ । त्यस्तै हामीले नारी जातिलाई सहनशीलता , सुन्दरता र मातृत्वको गह्रौं भारी बोकाएर जहाँको त्यहीँ राख्ने दुस्प्रयास त गरिरहेका छैनौं ? हामीले अक्षरका आकार पढ्यौँ , अक्षरमा सारा संसारका समाज पढ्यौँ ,व्यवस्था पढ्यौँ र आफ्नो भुगोलमा, जीवनमा प्रयोग पनि गरिरहेका छौँ तर अक्षर बाहिरको चेतना ,ज्ञान ,विवेक हामीमा अझै पनि विकास भएन, हुनै दिएनौँ । हामीले हाम्रो मस्तिष्कलाई पनि बाँधेर राख्यौं ,जो चलि आयो ,त्यहि ठिक किन ठिक ,किन बेठिक ,कहिल्यै सोच्यौँ त ?? 

म आमाको प्रसंगमा छु , हाम्रो शरिरमा बा र आमा दुवैको रगत छ । आमा एक्लै या बा एक्लैले सृष्टि हुन्न । र पनि हामीभित्र बा र आमालाई हेर्ने दृष्टि अलग छ , बा लाई कर्तव्य र आमालाई ममताको छहारी बनाइदिने हामी नै त हौं । अहिले पनि हामी आमाले पकाइदिएको ,पस्किदिएको भात मिठो भनेर आमाहरुलाई भान्सामै थन्काइरहेका छौँ । के यो सोचले विभेद गरेको छैन ? यदि पकाउने र पस्किने काम बा हरुले गरे भने आमाहरुको काम के त ?? हो ,हामी धेरैको सोच यही त छ । हो अघिल्लो पुस्ता शिक्षित थिएन, सचेत थिएन ,कति जानेर ,कति नजानेर ,कति गलत संस्कारले आमाहरु माथि थिचोमिचो भयो होला, भएकै हो तर आज पनि त हामी कमसल बुद्धिजीवीहरुको मानसिकता त्यहि नै छ । 

हामी लाजै नमानी "ल ल आमा यति धोइदिनु है" भनेर लगाएका लुगा फालिदिन्छौ , भोक लाग्यो भनेर त्यहि आमालाई मेसिन बनाइदिन्छौँ । यसरी हामी आधुनिक छोराछोरीले बा र आमाबीचको खाडल भर्ने सानो पनि प्रयास गर्यौ र ? आवश्यकता र विवशताले आमाहरुलाई सात समुद्रपारी पुगेर आफ्ना स साना नानीहरुको भविष्य बनाउने सपना देख्न सिकायो, प्लेन चढ्न र आधा पारी ,आधा वारि भएर बाँच्न सिकायो तर  नानीहरूमा आमाको ममता बाहरुबाट पूर्ति गर्ने धारणा कहिल्यै जन्मिन सकेन । आमालाई देवीको उपमा दिएर बा हरुलाई जालन्धर हुने वातावरण हामी आफैंले न बनाइदिएका हौँ । आमाको सतित्वमा हामी यति सङ्किर्ण छौँ कि यदि आमाको कोही पर पुरुषसँग निकटको सम्बन्ध मात्रै किन नहोस् , हामी पतित भनिदिन्छौँ ,आमाको नाउँमा कलंक बनाइहाल्छौँ ।

हामी चाहन्छौं हामीले आमाको अस्मितामा कदापि प्रश्न उठाउन नपरोस् , आमालाई धरति बनाउँ र कुल्चिरहौँ । हामी बा हरुले भित्र्याएका हर नारीलाई अामाको नाम दिन सक्छौं तर त्यहि चरित्र अामाको हुन्छ भने आमा त्यागिदिन सक्ने हाम्रो आमाप्रतिको धारणा कस्तो हो ? हो यिनै महानताले आमालाई ईश्वर बनाइदिएको छ तर आमाका लागि अनेक पर्खाल बनाउने र तोड्न नसक्ने हामीले बा हरुको लागि किन दायरा बनाएनौँ ? प्रश्न यति हो , र जवाफ आ आफ्नै हुन सक्छन् ।