तुलसी विवाह

 

स्वस्थानी व्रत कथामा उल्लेख भए अनुसार जब भगवान विष्णुले हर तरहले युद्ध गर्दा पनि जालन्धरसँग आफ्नो पराजय हुने भएपछि जालन्धर पत्नी वृन्दा माथि प्रपन्च रचि जालन्धरको भेषमा एक पतिव्रता नारीको सत्य डगाइ जालझेल पुर्वक  जालन्धरसँग विजय हासिल गरेको प्रसंग उल्लेख छ । एक तिलस्मी कथा ,जादुमयी परिकल्पनाहरुको संयोजन । सत्य हो ,होइन । होस् नहोस् तर हामी मानिरहेछौँ  युगौंदेखि । नारीलाई एकैपटक शक्ति र भोग्याका रुपमा उभ्याइएका कथनहरु प्रशस्तै भेटिन्छन् । यसै प्रसंगमा पनि जालन्धर पत्नीको पतिव्रताका कारण उनका पति शक्तिशाली थिए । जब उनको सतित्व अन्जानमा परपुरुषसँग संसर्गित भयो त्यसपछि जालन्धरको शक्ति क्षीण भयो र पतन भयो । मतलव पुरुषको तागत ,शक्ति र सफलता थिइ कुनै समय नारी । तर के पुरुषको शक्ति महिलाको योनी हो  ? के महिलासँग पुरुषलाई बहलाउनका लागि एक योनी मात्रै पर्याप्त छ ?  तर्क यो पनि आउँछ । पुरुष सत्ता र सोचले महिलाको योनीलाई भोगको साधन र सृष्टिको उपमामै सिमित बनाइदिए पनि त्यसैलाई आफ्नो शक्तिको स्रोत पनि मान्ने रहेछन् भन्ने एक नजिर हो जालन्धरको मृत्युवरण । 

त्यसपछिको अर्को एक रोचक प्रसंग उल्लेख छ । जब विष्णुद्वारा आफू बलात्कृत (  खासमा बलात्कार थिएन । जालन्धरको भेषमा आएका विष्णुलाई आफ्नै पति सम्झेर समर्पित भएकी हुन्छिन् । ) भएको  थाहा पाउँछिन्  ।  उनले विष्णुलाई श्राप दिन्छिन् । ढुंगा हुन परोस् , रुख हुन परोस् ,झार हुन परोस् , घाँस हुन परोस्  । आज त्यहि श्रापित ढुंगा शालिग्राम भएको छ ,पिपल भएको छ,   तुलसी भएको छ , कुश भएको छ । ईश्वरको लिला । आफ्नै सृष्टि , आफ्नै दृष्टि ।

अहिलेको कानुन भन्दा निकै शक्तिशाली थियो क्यार निसाफ । बोलेपछि पुग्ने । एक वचनको श्रापले सृष्टि पालनकर्ता धर्तिमा खुरुक्क ओर्लनु परेको । 

तर यो युग अर्कै हो । यहाँ एकै जन्ममा सात जुनि भोग्नुपर्छ ।  न कसैको श्राप लाग्छ न आशिष लाग्छ । 

विष्णुलाई श्राप दिएर आत्मदाह गरेकी वृन्दा । तुलसीको रुपमा पुजित विष्णुकै प्रिय मानिन्छ र तुलसी र विष्णुकै विवाह गरिन्छ । हाय युग । त्यो श्राप थियो कि उपासना विष्णु प्रतिको  ।

डायरी

 

आँखाको निद हराउँछ । तिमीलाई भेट्नु अघि अनि भेटिसकेपछि पनि । तिमीसँगका हरेक भेटहरु यादगार छन् । स्मृतिमा बसेर घरिघरि जिस्काइरहन्छन् । भेट्नु अघि कौतुहलताले निदाउन दिँदैन ,छुटेपछि तिमी प्रतिको सम्मोहनले । थाहा छ छुट्नु भनेको फेरि भेट हुनु हो । त्यो भेटको कुनै अवधि छैन । तिथिमिति छैन । हुन सक्छ केही दिन पछि , केही महिना ,केही वर्ष या हुन सक्छ अर्को जन्मको प्रतीक्षा पनि । प्रतीक्षाको अर्को नाम हौ तिमी । जसको लागि म हरेक पल तडपमा बिताइ दिन सक्छु । तृष्णा  तृप्त होस् ,नहोस् हृदय भरिएर पोखिएको हुन्छ तिमीसँग …… मेरो उर्जा ,मेरो शक्ति मेरा हर कारणको कारक हौ तिमी । 

सांसारिकता भन्दा पर…… अर्को पनि एउटा संसार छ । त्यहाँ तिमी छौ अनि म छु । त्यहाँ हाम्राहरु हुने छैनन् । हाम्रो खुसीमा जल्नेहरु , हाम्रो पिडामा नुनचुक छर्नेहरु हुने छैनन्  । त्यहाँ चल्ने छ हाम्रो एकल साम्राज्य ।  तिमी " तिमी " भएर बाँच्नेछौ  ,म " म" भएर बाँच्नेछु । यस्तो पनि त खयाल आउँछ नि मनमा । 

मनमा आए जति बाँच्ने हक कहाँ छ र हामीलाई ? हामी त समाजले लगाइदिएको लगाममा दौडनु पर्छ ।  आँखाहरु त छन् तर हेरिदिने अरु नै छन् । देखिदिने अरु नै हुन्छन् । 

निर्निमेष सहि तिमीसँगको भेट अजम्वरी रहनेछ । मेरो मन मस्तिष्कमा विचरित विचित्र चित्रहरु तिम्रै उपहारहरु  हुन् ।

september 14, 2024

डायरी

 

ऊ : सुतेँ है 

भर्खरै त आठ बजेको छ । कति छिटो सुत्न हतार । बिहानदेखि साँझ सम्मको उल्झनहरुबाट मुक्त भएर एकछिन उभित्र हराउने रहर निमेषमै चिसो हुन्छ । 

म कस्तो प्रेममा छु । मलाई कस्तो प्रेमले बाँधेको हो यो । प्रेम हो कि आदत हो उसको ? ऊ नभई नहुने …… इनबक्स र इन्टरनेटको दुनियाँ भन्दा बाहिर पनि छ र हाम्रो सम्बन्ध ? अझ हाम्रो सम्बन्धको अस्तित्व ? भोलि बिउँझदा उसलाई म बेकार लाग्न सक्छु । मेरो समर्पण र मेरो प्रेम मिथ्या लाग्न सक्छ । माकुराको जालो जस्तो जतिखेरै चुँडिन तयार रहनुपर्ने मेरो कस्तो भाग्य ? मेरो कर्म नै यस्तै त होला नि भाग्यलाई मात्रै किन दोष ? 

साँध र सिमा नाघेर अपनत्वमा विलिन हुनु , कवितामा बहकिएको कवि हृदयमा हाम फाल्नु । नखोजेरै आफुलाई भेट्नु …… कसैको अन्तर हृदयमा आफुलाई प्राप्त गर्नु भन्दा ठुलो प्राप्ति अर्को कुन छ र ? वहकिएँ ……… जानेर नजानेर । 

कति सकसले निदाउनुपर्छ मलाई उसलाई  अन्दाज सम्म पनि छैन । मेरो निदको गोली निलेर ऊ कसरी निदाउँदो हो हररात ? निदाउँदो हो या जागै बिताउँदो हो ? 

उसलाई जगाउनका लागि म मात्रै कहाँ छु र ? म उसको मात्र  हुँ ,ऊ मेरो पनि हो । अर्थात ऊ यताको पनि हो , उताको पनि हो । डबल चीन( चिउँडो ) मात्रै होइन डबल रोल छ उसको जिन्दगीमा ।  कताको सम्बन्धमा  भुमिका निभाउन सहज लाग्छ होला उसलाई ? 

सुतेँ है भनेपछि छुट्नुपर्ने सम्बन्ध या सुरु हुने सम्बन्ध ?