Thursday, August 21, 2025

अपराजित "पारिजात"

 

प्रिय पारिजात 

यो हाड मासुलाई 

माटोको जिम्मा लगाएर 

अाउनेछु तिम्रो समिप र सोध्नेछु तिमीसँग

तिमीले सकम्बरी र सुयोगवीर लेख्दा

साल्गीको बलात्कृत आँसु लेख्दा 

अन्तरमुखी र अपरिभाषित अाँखा लेख्दा 

एउटा अपमान सहि

एउटा तिरस्कार सहि

एउटा अपवाह सहि

कसैकी रण्डी हुन पर्यो कि परेन ? 

कसैकी वेश्या हुन पर्यो कि परेन ? 

मलाई शंका लाग्छ 

कतै उपमाहरुको भारीले 

आशंका र कपोकल्पित दिग्भ्रमहरुले

तिमीलाई बाँझो राखेको त थिएन ?


म मेरा घाउहरु देखाएर सोध्नेछु तिमीलाई 

तिमीले ती घाउहरु 

उतै छोड्यौ कि सँगै लिएर आयौ ? 

त्यहाँ जस्तै पोल्छ कि शितल छ यहाँ ?

कट्कटी दुख्ने हातगोडाका जोर्नी 

अशक्त फोक्सोको उकुसमुकुस 

त्यहाँभन्दा बेसी 

दुख्यो कि दुखेन मनको धरातल ? 

प्रिय पारिजात 

फुलेपछि नझर्ने जीवन के को छ र ?

तिमी झर्यौ एउटा उचाइमा पुगेर

म भुइँमा पोखिनुको 

बाटोमा छरिनुको 

हजारौं पैतालाले कुल्चिनुको 

एउटा तितो कहानी लिएर आउनेछु

मेरा सवालहरुको जवाफ खोजिराख है ।।

Monday, November 11, 2024

तुलसी विवाह

 

स्वस्थानी व्रत कथामा उल्लेख भए अनुसार जब भगवान विष्णुले हर तरहले युद्ध गर्दा पनि जालन्धरसँग आफ्नो पराजय हुने भएपछि जालन्धर पत्नी वृन्दा माथि प्रपन्च रचि जालन्धरको भेषमा एक पतिव्रता नारीको सत्य डगाइ जालझेल पुर्वक  जालन्धरसँग विजय हासिल गरेको प्रसंग उल्लेख छ । एक तिलस्मी कथा ,जादुमयी परिकल्पनाहरुको संयोजन । सत्य हो ,होइन । होस् नहोस् तर हामी मानिरहेछौँ  युगौंदेखि । नारीलाई एकैपटक शक्ति र भोग्याका रुपमा उभ्याइएका कथनहरु प्रशस्तै भेटिन्छन् । यसै प्रसंगमा पनि जालन्धर पत्नीको पतिव्रताका कारण उनका पति शक्तिशाली थिए । जब उनको सतित्व अन्जानमा परपुरुषसँग संसर्गित भयो त्यसपछि जालन्धरको शक्ति क्षीण भयो र पतन भयो । मतलव पुरुषको तागत ,शक्ति र सफलता थिइ कुनै समय नारी । तर के पुरुषको शक्ति महिलाको योनी हो  ? के महिलासँग पुरुषलाई बहलाउनका लागि एक योनी मात्रै पर्याप्त छ ?  तर्क यो पनि आउँछ । पुरुष सत्ता र सोचले महिलाको योनीलाई भोगको साधन र सृष्टिको उपमामै सिमित बनाइदिए पनि त्यसैलाई आफ्नो शक्तिको स्रोत पनि मान्ने रहेछन् भन्ने एक नजिर हो जालन्धरको मृत्युवरण । 

त्यसपछिको अर्को एक रोचक प्रसंग उल्लेख छ । जब विष्णुद्वारा आफू बलात्कृत (  खासमा बलात्कार थिएन । जालन्धरको भेषमा आएका विष्णुलाई आफ्नै पति सम्झेर समर्पित भएकी हुन्छिन् । ) भएको  थाहा पाउँछिन्  ।  उनले विष्णुलाई श्राप दिन्छिन् । ढुंगा हुन परोस् , रुख हुन परोस् ,झार हुन परोस् , घाँस हुन परोस्  । आज त्यहि श्रापित ढुंगा शालिग्राम भएको छ ,पिपल भएको छ,   तुलसी भएको छ , कुश भएको छ । ईश्वरको लिला । आफ्नै सृष्टि , आफ्नै दृष्टि ।

अहिलेको कानुन भन्दा निकै शक्तिशाली थियो क्यार निसाफ । बोलेपछि पुग्ने । एक वचनको श्रापले सृष्टि पालनकर्ता धर्तिमा खुरुक्क ओर्लनु परेको । 

तर यो युग अर्कै हो । यहाँ एकै जन्ममा सात जुनि भोग्नुपर्छ ।  न कसैको श्राप लाग्छ न आशिष लाग्छ । 

विष्णुलाई श्राप दिएर आत्मदाह गरेकी वृन्दा । तुलसीको रुपमा पुजित विष्णुकै प्रिय मानिन्छ र तुलसी र विष्णुकै विवाह गरिन्छ । हाय युग । त्यो श्राप थियो कि उपासना विष्णु प्रतिको  ।




Sunday, September 15, 2024

डायरी

 




आँखाको निद हराउँछ । तिमीलाई भेट्नु अघि अनि भेटिसकेपछि पनि । तिमीसँगका हरेक भेटहरु यादगार छन् । स्मृतिमा बसेर घरिघरि जिस्काइरहन्छन् । भेट्नु अघि कौतुहलताले निदाउन दिँदैन ,छुटेपछि तिमी प्रतिको सम्मोहनले । थाहा छ छुट्नु भनेको फेरि भेट हुनु हो । त्यो भेटको कुनै अवधि छैन । तिथिमिति छैन । हुन सक्छ केही दिन पछि , केही महिना ,केही वर्ष या हुन सक्छ अर्को जन्मको प्रतीक्षा पनि । प्रतीक्षाको अर्को नाम हौ तिमी । जसको लागि म हरेक पल तडपमा बिताइ दिन सक्छु । तृष्णा  तृप्त होस् ,नहोस् हृदय भरिएर पोखिएको हुन्छ तिमीसँग …… मेरो उर्जा ,मेरो शक्ति मेरा हर कारणको कारक हौ तिमी । 


सांसारिकता भन्दा पर…… अर्को पनि एउटा संसार छ । त्यहाँ तिमी छौ अनि म छु । त्यहाँ हाम्राहरु हुने छैनन् । हाम्रो खुसीमा जल्नेहरु , हाम्रो पिडामा नुनचुक छर्नेहरु हुने छैनन्  । त्यहाँ चल्ने छ हाम्रो एकल साम्राज्य ।  तिमी " तिमी " भएर बाँच्नेछौ  ,म " म" भएर बाँच्नेछु । यस्तो पनि त खयाल आउँछ नि मनमा । 

मनमा आए जति बाँच्ने हक कहाँ छ र हामीलाई ? हामी त समाजले लगाइदिएको लगाममा दौडनु पर्छ ।  आँखाहरु त छन् तर हेरिदिने अरु नै छन् । देखिदिने अरु नै हुन्छन् । 

निर्निमेष सहि तिमीसँगको भेट अजम्वरी रहनेछ । मेरो मन मस्तिष्कमा विचरित विचित्र चित्रहरु तिम्रै उपहारहरु  हुन् ।

september 14, 2024



  कलियुगकी राधा हुँ  किन्तु परन्तु द्वापर युगमै इति:  भइसकेको  कृष्णको निश्चल प्रेम भेटिनँ अपितु  दुसाशनका बिजहरु यत्रतत्र  सल्बलाइरहेछन्  क...